Viêm khớp gối tràn dịch là gì? làm thế nào để nhận biết?

Viêm khớp gối tràn dịch gây nên tình trạng đau nhức khó chịu cho người bệnh

Dịch khớp gối là chất bôi trơn tự nhiên có bên trong và xung quanh khớp gối, thực hiện chức năng giảm ma sát và nuôi dưỡng sụn khớp. Khi khớp gối bị tổn thương, thoái hóa hoặc nhiễm trùng phản ứng tự nhiên của cơ thể là tiết ra dịch để bảo vệ khớp gối. Viêm khớp gối tràn dịch hay tràn dịch khớp gối là một thuật ngữ chung mà mọi người dùng để chỉ tình trạng sưng tấy đầu gối do tăng quá nhiều lượng hoạt dịch tích tụ xung quanh khớp gối làm ảnh hưởng đến khả năng vận động khớp gối của bệnh nhân. Bệnh viêm khớp gối tràn dịch nếu không được điều trị đúng và kịp thời sẽ dẫn đến các biến chứng vô cùng nguy hiểm.

1. Nguyên nhân gây tràn dịch khớp gối?

Có nhiều nguyên nhân khác nhau gây ra tràn dịch khớp gối, Trong đó thường gặp nhất là các nguyên nhân sau:

 1.1. Các bệnh lý mạn tính kéo dài

Viêm khớp dạng thấp, gout,… Gây mòn và rách khớp, lâu ngày dẫn đến thoái hóa sụn và có thể dẫn đến tổn thương khớp gối và gây ra sự tăng tiết hoạt dịch để bảo vệ khớp gối.

1.2. Chấn thương

Đây là nguyên nhân rất phổ biến gặp nhiều ở các bệnh nhân tràn dịch khớp gối. Chấn thương có thể xảy ra do va đập trong tai nạn hoặc thể thao, do hoạt dộng khớp gối quá mức ở người lao động nặng. Có thể nhận biết được ở khớp gối bị tổn thương sưng to hơn bên còn lại, cần đến bác sĩ chuyên khoa nhanh chóng trong trường hợp này để điều trị sớm kết hợp nghỉ ngơi hợp lý, tránh vận động để tạo điều kiện cho khớp gối hồi phục lại chức năng.

1.3. Nhiễm trùng

Khớp gối bị tấn công bởi các tác nhân gây hại như vi khuẩn thường là vi khuẩn lao, Mycoplasma hay cũng có thể gặp virus, nấm,…. Các tác nhân này có thể được đưa vào khớp do một vết thương hở hoặc do thủ thuật y tế dẫn đến sưng viêm các khớp gối và kích thích tiết thêm nhiều hoạt dịch. Trong trường hợp viêm khớp gối tràn dịch do nhiễm trùng, các triệu chứng thường khởi phát nhanh chóng và dữ dội và thường khiến cho bệnh nhân rất đau đớn và khó có thể cử động khớp viêm.

 1.4. Béo phì

Sự tăng trọng lượng của phần trên cơ thể làm gia tăng áp lực lên hai khớp gối, lâu ngày sẽ khiến khớp gối bị tổn thương và có thể dẫn đến tràn dịch khớp gối.

 1.5. Rối loạn trong cơ thể

Một số rối loạn chuyển hóa như cường giáp dẫn đến thoái hóa xương khớp sớm, rối loạn miễn dịch trong các bệnh hệ thống như Lupus cũng là một trong những nguyên nhân thường gặp của bệnh viêm khớp tràn dịch.

2. Yếu tố nguy cơ của viêm khớp gối tràn dịch?

Ngoài các nguyên nhân kể trên thì có thể liệt kê một số yếu tố làm tăng nguy cơ bị tràn dịch khớp gối như:

  • Giới tính nam
  • Người lớn tuổi
  • Bệnh tiểu đường
  • Tiền căn gia đình có người mắc bệnh xương khớp
  • Bệnh nhân nhiễm HIV
  • Bệnh nhân đang hóa trị ung thư
  • Bệnh nhân ghép nội tạng
  • Sử dụng thuốc tim mạch
  • Tiền sử có phẫu thuật thay khớp

3. Làm thế nào để nhận biết viêm khớp gối tràn dịch?

3.1. Các triệu chứng viêm khớp gối tràn dịch

Sưng: như đã trình bày, viêm khớp gối tràn dịch là do sự tích tụ dịch hoạt khớp quá mức nên có thể nhận thấy khớp gối bị sưng to và nhìn thể thấy bọng nước, nhất là ở bên đầu gối từng bị viêm hoặc tổn thương, đây là triệu chứng đặc trưng nhất ở bệnh nhân bị tràn dịch khớp gối

Đau: Kèm theo sưng là đau khớp gối khi vận động. Mức độ đau tùy thuộc vào mức độ tràn dịch và tùy vào từng bệnh nhân, có thể đau âm ỉ trong tình trạng mạn tính nhưng cũng có thể đau đột ngột và dữ dội làm hạn chế vận động của người bệnh

Nóng, đỏ: Đây là biểu hiện đi kèm khi có hiện tượng viêm xảy ra, vùng bị sưng trở nên rát nóng và đỏ ửng gây khó chịu cho người bệnh

Căng cứng: Lượng dịch tràn vào bao khớp quá nhiều làm chèn ép các nhóm cơ khớp gối, có thể làm các cơ này dính lại gây hiện tượng căng cứng và rất khó để đi lại hoặc thậm chí có thể gây bất động hoàn toàn khớp bị căng cứng

3.2. Các đặc điểm khác đi kèm khác

Bầm tím và chảy máu trong khoang khớp: có thể xảy ra trong tràn dịch khớp do chấn thương

Sốt, suy nhược cơ thể: thường đi kềm trong các trường hợp tràn dịch khớp gối do nhiễm trùng

4. Viêm khớp gối tràn dịch có nguy hiểm không?

Câu trả lời không những là có mà còn là rất nguy hiểm nếu không điều trị kịp thời, có thể dẫn đến những biến chứng, dị tật hay thậm chí là tàn phế, như vậy cần hiểu rõ các biến chứng của  viêm khớp gối tràn dịch để nâng cao nhận thức về mối nguy hiểm của căn bệnh này, từ đó tìm cách phòng tránh một cách hiệu quả và an toàn nhất.

Viêm khớp gối tràn dịch để lại nhiều biến chứng nặng nề
Viêm khớp gối tràn dịch để lại nhiều biến chứng nặng nề

Những biến chứng thường gặp của viêm khớp gối tràn dịch:

Giai đoạn đầu bệnh nhân có thể chỉ đau tại vị trí bị sưng. Cơn đau ngày càng trở nặng hơn và dữ dội khi vận động. Lâu ngày còn có thể gây ra các hậu quả sau:

Không thể đứng thẳng chân: các khớp gối sưng to và biến dạng quá mức khiến bệnh nhân không thể đứng thẳng được, khi đứng trọng lượng cơ thể đè lên khớp gối đang sưng viêm gây chèn ép và khiến bệnh nhân vô cùng đau đớn.

Teo cơ: là hậu quả của việc hạn chế vận động lâu ngày, do đó bệnh nhân viêm khớp gối tràn dịch cần phải thường xuyên luyện tập thể dục thể thao để ngăn chặn tiến triển xấu của bệnh

Liệt chi: đây là biến chứng nặng nề nhất của viêm khớp gối tràn dịch, do sự teo cơ, dính cơ hoặc tổn thương các khớp lâu ngày gây ra. 

5. Chẩn đoán viêm khớp gối tràn dịch

5.1. Chọc hút dịch khớp

Việc chọc hút dịch khớp có thể giúp giảm áp lực trong khớp và giảm đau cho bệnh nhân. Tuy nhiên phương pháp này chủ yếu để chẩn đoán nguyên nhân tràn dịch khớp. Bình thường dịch khớp sẽ trong và nhớt, bất cứ thay đổi nào về cảm quang, tính chất và thành phần trong dịch khớp đều có thể giúp chẩn đoán nguyên nhân bệnh. Một số nguyên nhân có thể phát hiện như:

Thay đổi của dịch khớp Nguyên nhân gây viêm khớp gối tràn dịch
Dịch đục Viêm khớp dạng thấp do sự gia tăng của các tế bào bạch cầu
Dịch lỏng màu vàng xanh Có thể gợi ý nhiễm trùng, đặc biệt nếu số lượng bạch cầu lớn hơn 20.000/mm3. Dấu vết của mủ cũng có thể được nhìn thấy.
Dịch vàng Thường liên quan đến bệnh gout. Soi dưới kính hiển vi có thể phát hiện các tinh thể axit uric hình kim.
Dịch có máu hoặc màu hồng Là dấu hiệu của việc chấn thương khớp

5.2. X-quang

Có thể chẩn đoán nguyên nhân và xem xét mức độ tràn dịch khớp gối. Các dấu hiệu tràn dịch khớp gối trên X-quang bao gồm:

– Xóa mờ bờ sau của gân cơ tứ đầu đùi.

– Bề dày túi hoạt dịch: 

> 10mm 5-10 mm < 5mm
Có giá trị chẩn đoán Chưa rõ ràng Không tràn dịch

Vị trí túi hoạt dịch trên xương bánh chè có màu đậm, hình quả lê.

Dịch chuyển gân cơ tứ đầu và xương bánh chè ra trước khi lượng dịch >20ml.

Có sự hiện diện của lớp dịch – mỡ.

5.3. Chụp cộng hưởng từ (MRI)

Chụp cộng hưởng từ (MRI) Phát hiện rõ ràng hơn những tổn thương và biến đổi trong cấu trúc xương, gân thậm chí ở giai đoạn sớm hơn mà X-quang chưa phát hiện được. Tuy nhiên giá thành của phương pháp này cũng đắt tiền hơn.

5.4. Xét nghiêm máu

Xét nghiệm máu Chủ yếu là để phân biệt nguyên nhân do viêm nhiễm hay viêm khớp dạng thấp, từ đó có được phương hướng điều trị hợp lý nhất. Nếu nguyên nhân là do vi khuẩn phải làm kháng sinh đồ để lựa chọn kháng sinh phối hợp vào trong thuốc điều trị, dặn dò bệnh nhân cách sử dụng để tránh gây ra tình trạng đề kháng thuốc

6. Các cách điều trị viêm khớp gối tràn dịch

6.1. Cách điều trị viêm khớp gối tràn dịch

Có những cách giải quyết cụ thể tùy theo từng trường hợp, số lượng dịch cũng như nguyên nhân tràn dịch khớp gối để có những phương pháp điều trị khác nhau. 

Đối với bệnh nhân tràng dịch khớp gối nguyên nhân do thoái hóa khớp, có thể phân thành các mức độ:

  • Nhẹ: có khả năng dùng thuốc uống toàn thân, theo dõi bệnh nhân từ 7-10 ngày, dặn dò tái khám để xem mức độ bệnh có thuyên giảm hay không để đưa ra quyết định điều trị tiếp theo.
  • Trung bình – nặng: xem xét chỉ định hút dịch khớp gối, điều trị kháng viêm và các tổn thương đi kèm, dặn dò bệnh nhân tái khám đúng kỳ hạn

Các chấn thương khớp gây biến dạng cần phối hợp phẩu thuật chỉnh hình khớp, các trường hợp nghiệm trọng hơn như bất động hoàn toàn khớp cần cân nhắc việc thay khớp cho bệnh nhân

6.2. Thuốc điều trị trong viêm khớp gối tràn dịch

Các thuốc dùng trong điều trị viêm khớp gối tràn dịch đều là các thuốc có nhiều tác dụng phụ nếu sử dụng lâu dài hoặc không đúng, đủ liều lượng. Do đó việc sử dụng các thuốc này luôn phải có sự theo dõi chặt chẽ của bác sĩ chuyên khoa, các thuốc bao gồm:

Thuốc kháng viêm non-steroid (NSAID): Hiệu quả trong việc giảm viêm ở bệnh nhân viêm khớp gối tràn dịch mức độ nhẹ đến trung bình. Thường dùng là Ibuprofen hoặc Naproxen. Tác dụng phụ thường gặp của nhóm thuốc này là gây tăng huyết áp, loét dạ dày, độc thận,…

Điều trị dùng thuốc trong Viêm khớp gối tràn dịch
Điều trị dùng thuốc trong Viêm khớp gối tràn dịch

Corticoid: có tác dụng giảm đau các khớp gối, có thể dùng đường uống để kiểm soát viêm khớp mạn tính hoặc dùng tiêm để giảm đau tức thì. Tuy nhiên, khi dùng thời gian dài sẽ gây ra các tác dụng phụ như loét dạ dày, loãng xương, hội chứng Cushing,… nên cần tuần theo chỉ định của bác sĩ.

Thuốc sinh học: có tác động ức chế hệ miễn dịch của cơ thể làm giảm các phản ứng viêm, chỉ nên dùng trong trường hợp không kiểm soát được bằng corticoid do tác dụng phụ của nhóm thuốc này rất nhiều.

Kháng sinh: thường có thể đơn trị bằng kháng sinh phổ rộng đường uống như Ciprofloxacin dùng trong 14 ngày. Các nhiễm trùng khác nghiêm trọng hơn như nhiễm lậu cầu, MRSA (Staphylococcus aureus đề kháng với meticilline) cần làm kháng sinh đồ và phối hợp ít nhất 2 kháng sinh để tránh hiện tượng đề kháng thuốc.

7. Cách phòng ngừa viêm khớp gối tràn dịch là gì?

7.1. Tái khám

Việc tái khám là rất quan trọng trong điều trị viêm khớp gối tràn dịch, giúp cho bác sĩ đánh giá được tình trạng bệnh để đưa ra hướng điều trị tiếp theo. Hãy tái khám đúng theo hướng dẫn của bác sĩ, hoặc có thể đến tái khám sớm hơn nếu tình trạng bệnh ngày càng xấu đi để ngăn ngừa tối đa các biến chứng có thể xảy ra

7.2. Tập luyện để có một cơ đùi khỏe

Một trong các bài tập được các chuyên gia khuyến cáo để tăng sức mạnh cơ đùi và giảm thiệu tình trạng đau bàn chân là bài tập nâng thẳng chân lên.

Đầu tiên, nằm trên sàn nhà, gập đầu gối một chân lên và giữ chân còn lại thẳng và để sát mặt đất, thắt chặt cơ đùi và nâng chân đang giữ thẳng lên trên, giữ chặt tư thế trong 3 giây lặp lại 10 lần rồi đổi chân.

Bài tập nâng cơ đùi
Bài tập nâng cơ đùi

7.3. Nghỉ ngơi

Nghỉ ngơi là cần thiết để chữa lành các mô bị thương.  Nếu không được nghỉ ngơi, việc di chuyển và chịu trọng lượng có thể tiếp tục làm trầm trọng thêm chấn thương và gây ra tình trạng viêm và làm tăng thêm tình trạng tiết dịch khớp. Khi gặp chấn thương, không nên vận động ở vùng bị thương trong 48 giờ. Nhanh chóng đến bác sĩ chuyên khoa để xem tình trạng chấn thương để có cách xử lý an toàn

7.4. Tập các bài tập nhẹ nhàng cho đầu gối

Có nhiều bài tập yoga giúp cải thiện chức năng khớp gối cũng như có hiệu quả tốt trong việc giảm đau; nên chọn các bài tập duỗi gối nhẹ nhàng và tham khảo ý kiến của các chuyên gia. 

7.5. Giảm cân

Béo phì làm gia tăng trọng lượng cơ thể, tạo thêm áp lực cho khớp gối; trong trường hợp này việc giảm trọng lượng cơ thể như ăn kiêng, tập thể dục có thể giúp ngăn cản tiến triển nặng hơn của bệnh và giúp cải thiện chất lượng cuộc sống của bệnh nhân.

7.6. Chơi thể thao

Thể thao giúp nâng cao sức khỏe cơ bắp và miễn dịch; đối với bệnh nhân viêm khớp gối tràn dịch có thể giúp cải thiện về cân nặng làm giảm áp lực lên khớp gối cũng như tăng sức mạnh khối cơ đùi để hỗ trợ khớp gối nâng đỡ cơ thể. Nên chơi các môn thể thao ít gây áp lực lên đầu gối như đi bộ, bơi lội, trượt băng, đi xe đạp,… Không nên luyện tập các môn dễ gây tổn thương đến khớp gối như bóng đá, chạy nước rút; bóng chuyền, bóng rổ, quần vợt và chạy bộ hoặc bất cứ bài tập nào cần vận động khớp gối nhiều.

7.7. Nâng chân cao hơn tim khi nằm

Có thể kê chân lên gối để vị trí cao hơn tim, nhiều chuyên gia cho rằng tư thế này giúp cho việc lưu thông các dịch khớp ra khỏi khớp gối tốt hơn; làm giảm tình trạng sưng viêm khớp gối và cải thiện triệu chứng bệnh nhân.

7.8. Chườm đá

Nước đá rất hữu ích để giảm đau và viêm cấp tính. Chườm lạnh được cho là có hiệu quả nhất nếu được thực hiện trong vài ngày đầu tiên sau khi chấn thương xảy ra. Có thể chườm đá trong 20 phút mỗi lần và chườm bốn đến tám lần một ngày. Không nên chườm trực tiếp đá lên da mà hãy bọc trong một chiếc khăn hoặc một túi chườm lạnh.

chườm đá rất hưu ích trong việc giảm đau khớp gối
chườm đá rất hưu ích trong việc giảm đau khớp gối

7.9. Ăn uống lành mạnh

Để giảm cơn đau khớp có thể ăn nhiều thức ăn chứa Omega-3 như cá hồi, cá thu, đậu nành; hạt óc chó, hàu, cá mòi,… Rau quả, thức ăn giàu canxi, vitamin D có thể giúp tăng cường miễn dịch cho cơ thể và tạo điều kiện để hồi phục lại chức năng các khớp bị tổn thương. Kết hợp giữa ăn uống và chế độ tập luyện phù hợp có thể giúp cải thiện tình trạng bệnh đáng kể 

8. Kết luận

Khớp gối là bộ phận quan trọng chống chịu toàn bộ trọng lực của phần trên cơ thể; khi khớp gối bị tràn dịch sẽ gây ảnh hưởng tiêu cực đến việc sinh hoạt, vận động của người bệnh. Vì vậy, cần chú trọng phòng tránh bệnh, đến khám bác sĩ chuyên khoa khi có các dấu hiệu đã trình bày trên; điều trị sớm và đúng cách nếu phát hiện bệnh để tránh các biến chứng nguy hiểm có thể xảy ra.

Xem thêm bài viết liên quan:

Viêm khớp cùng chậu: Nguyên nhân và cách điều trị bệnh hiệu quả

Viêm khớp cổ chân: Nguyên nhân, triệu chứng và cách điều trị

0/5 (0 Reviews)
Viêm khớp gối tràn dịch là gì? làm thế nào để nhận biết?

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai.

Chuyển lên trên
AllEscort