Viêm khớp cùng chậu: Nguyên nhân và cách điều trị bệnh hiệu quả

Viêm khớp cùng chậu nguyên nhân và cách điều trị

Đau thắt lưng là một tình trạng gây rất nhiều phiền phức tới người bệnh đặc biệt là đối với nam giới. Trong các nguyên nhân gây đau thắt lưng thì viêm khớp cùng chậu là một nguyên nhân phổ biến và rất khó nhận biết, điều trị. Cần hiểu rõ các vấn đề liên quan đến căn bệnh này để có được giải pháp điều trị và phòng tránh hợp lý nhất.

1. Viêm khớp cùng chậu là gì?

Viêm khớp cùng chậu là tình trạng viêm một hoặc cả hai khớp xương cùng chậu, nơi nối giữa xương chậu và xương cùng của cột sống. Đây là nguyên nhân thường gặp gây nên đau thắt lưng. Ngoài ra, những người bị viêm xương cùng thường có biểu hiện đau ở mông một bên hoặc hai bên và lên đến 50% có thể bị đau lan xuống chi dưới. Bệnh tuy không phát triển nhanh, tuy nhiên lại thường khó chẩn đoán vì triệu chứng rất giống với các nguyên nhân khác cũng gây đau ở thắt lưng, cần phát hiện, điều trị sớm và đúng cách để phòng ngừa các biến chứng nguy hiểm do viêm khớp cùng chậu gây ra.

2. Nguyên nhân gây nên viêm khớp cùng chậu ở nam giới

Các chuyên gia cho rằng phần lớn các bệnh nhân nam mắc viêm khớp cùng chậu đều có liên quan ít nhất là một hoặc một vài nguyên nhân thường gặp sau đây:

2.1. Bệnh xương khớp trước đó

Bệnh xương khớp trước đó cũng giống như các bệnh viêm khớp cấp khác, viêm khớp xương cùng chậu bắt đầu từ việc tích tụ các tổn thương tại các đầu sụn khớp, dần dần các sụn khớp này bị mài mòn làm tăng lực ma sát giữa các xương gây tổn thương và kích hoạt các phản ứng viêm. Các bệnh lý xương khớp khác có thể một cách gián tiếp gây tổn thương đến vùng khớp cùng chậu. Ví dụ như trong viêm cột sống dính khớp, các đốt sống sau khi dính lại với nhau làm thay đổi chức năng nâng đỡ của cột sống và thay đổi cấu trúc của khớp cùng chậu, lâu ngày sẽ làm tổn thương vùng khớp cùng chậu và dẫn đến tiến triển viêm.

2.2. Chấn thương vùng lưng

Chấn thương vùng lưng như: Gãy xương, trật khớp, chấn thương do tai nạn hay chơi thể thao hoặc các thủ thuật trong y tế khác có thể gây ra tổn thương cho khớp cùng chậu. Tổn thương cuối cùng có thể dẫn đến thoái hóa sụn và viêm khớp cùng chậu, hoặc một số thủ thuật y tế hoặc vết thương hở có thể tạo điều kiện cho vi khuẩn xâm nhập vào các khớp làm kích hoạt các phản ứng viêm trong cơ thể. Bệnh có thể diễn tiến âm thầm và không có triệu chứng sau nhiều năm kể từ khi chấn thương.

2.3. Gây áp lực lên khớp cùng chậu lâu ngày

Đây là một nguyên nhân rất thường gặp vì nó liên quan đến tính chất công việc của bệnh nhân. Những người lao động nặng nhọc thường có nguy cơ mắc các bệnh xương khớp hơn, chủ yếu là do tư thế vận động không đúng lâu dần gây tổn thương lên các khớp và dẫn đến viêm đa khớp.

2.4. Tuổi tác

Viêm khớp cùng chậu thường gặp ở những người trên 50 tuổi. Tỷ lệ mắc bệnh viêm khớp cùng chậu có triệu chứng tăng lên theo tuổi tác vì theo thời gian, các khớp thường bị hao mòn có thể khiến sụn mỏng và trở nên kém linh hoạt.

2.5. Nhiễm trùng khớp cùng chậu

Nhiễm trùng là một nguyên nhân hiếm gặp ở khớp cùng chậu, thường là do vi khuẩn Staphylococcus aureus gây ra sau nhiễm trùng huyết hoặc nhiễm trùng cơ quan khác. Tuy nhiên phần lớn các trường hợp nhiễm trùng là do các vết thương hở hoặc do các thủ thuật y tế.

2.6. Béo phì

Khớp cùng chậu cũng như khớp gối là hai nơi chịu hầu như toàn bộ trọng lượng của phần trên cơ thể. Ở người béo phì, trọng lượng phần trên của cơ thể lớn làm gia tăng áp lực lên khớp cùng chậu, lâu ngày có thể dẫn đến tổn thương phần khớp này. Một vài nghiên cứu ngẫu nhiên đã cho thấy rằng các bệnh nhân nam bị viêm khớp cùng chậu có chế độ ăn kiêng và tập luyện thể dục thích hợp để đưa cân nặng về mức phù hợp sẽ tiến triển tốt hơn nhóm bệnh nhân có chỉ số BMI ≥ 30.

Những người béo phì dễ bị tổn thương phần khớp cùng chậu hơn người bình thường
Những người béo phì dễ bị tổn thương phần khớp cùng chậu hơn người bình thường

2.7. Các bệnh lý khác

Các bệnh lý chuyển hóa như cường giáp làm tăng tốc độ tiêu hủy xương, các bệnh hệ thống như Lupus ban đỏ có thể gây khởi phát cơn viêm tại bất kỳ vị trí nào trong cơ thể kể cả khớp cùng chậu. Các bệnh lý hệ tiêu hóa như viêm đại tràng mạn tính hoặc Crohn làm ảnh hưởng đến sự hấp thu các chất dinh dưỡng cần thiết cho sự phát triển và tái tạo xương như Calci, phosphat, omega-3,…

2.8. Do thuốc

Một số thuốc làm tăng sự thoái hóa xương khớp và giảm sự tái tạo xương như corticoid, các thuốc có chứa nhôm như các thuốc kháng acid dạ dày, một số thuốc lợi tiểu và ức chế tiết acid dạ dày làm cản trở hấp thu Calci.

2.9. Khuyết tật, dị tật

Sự di truyền làm cho các khớp hoặc các phần mềm quanh khớp liên kết lỏng lẻo, cũng khiến một số người dễ bị trật khớp, thường xuyên tổn thương khớp có thể làm tăng nguy cơ phát triển bệnh viêm khớp cùng chậu. Hoặc tư thế ngồi không đúng lúc còn trẻ sẽ gây dị dạng cột sống, một cách gián tiếp làm thay đổi chức năng cột sống và gây tổn hại lên khớp cùng chậu cũng là một nguyên nhân thường gặp của bệnh viêm khớp cùng chậu.

Một số yếu tố nguy cơ của bệnh viêm khớp cùng chậu ít gặp khác có thể kể như:

  • Tiền sử gia đình có người mắc bệnh viêm khớp cùng chậu.
  • Viêm tủy xương.
  • Nhiễm trùng đường tiết niệu.
  • Viêm nội tâm mạc.
  • Bệnh lý đường tiêu hóa: viêm đại tràng, viêm ruột thừa,…
  • Mắc các bệnh lý đường tình dục.
  • Ngủ nghỉ không đúng tư thế.

3. Triệu chứng viêm khớp cùng chậu ở nam giới

Các triệu chứng phổ biến nhất của bệnh viêm khớp cùng chậu ở nam giới là:

3.1. Đau vùng mông, đùi

Khớp cùng chậu là đoạn khớp nối giữa xương cùng của cột sống với xương chậu. Đồng thời, đây cũng là nơi tập trung các dây thần kinh điều khiển vùng đùi và cẳng chân phía dưới. Khi khớp cùng chậu bị sưng, viêm; làm  chèn ép các dây thần kinh đùi và cẳng chân dẫn đến đau ở vùng cẳng chân và đùi.

3.2. Đau lưng

Đây là triệu chứng thường gặp nhất của viêm khớp cùng chậu ở nam giới.  Mức độ đau tùy theo tiến triển của bệnh; ban đầu chỉ là những cơn đau âm ỉ, cơn đau thường nặng hơn khi ngồi lâu hoặc khi vận động mạnh ví dụ như khiêng một vật nặng. Khi bệnh tiến triển nặng hơn, nam giới có thể cảm thấy cơn đau trở nên dữ dội và có thể xảy ra ngay cả lúc nghỉ ngơi.

Đau lưng là triệu chứng phổ biến nhất của bệnh viêm khớp cùng chậu
Đau lưng là triệu chứng phổ biến nhất của bệnh viêm khớp cùng chậu

3.3. Cứng hông và lưng

Quá trình viêm xảy ra làm các khớp có xu hướng dính vào nhau làm bệnh nhân khó hoạt động một cách linh hoạt và cảm giác các khớp bị cứng lại. Nam giới bị viêm khớp cùng chậu thường cảm thấy phần hông và lưng khó xoay trở nhất là khi không vận động một thời gian dài như vào buổi sáng sau một đêm ngủ, hoặc sau một thời gian ngồi làm việc lâu.

3.4. Yếu cơ, teo cơ, liệt cơ

Bệnh nhân nam bị viêm khớp cùng chậu mức độ nặng khi hoạt động sẽ cảm thấy vô cùng đau đớn; điều này khiến cho bệnh nhân ngại vận động và lâu dần các vùng cơ sẽ yếu và teo đi. Các bệnh nhân mắc các bệnh xương khớp nếu không có một chế độ tập luyện hợp lý; khi các nhóm cơ teo đi thì khả năng vận động thể lực sẽ suy giảm rất lớn và thậm chí có thể bị dị tật tại các khớp viêm.

3.5. Đi tiểu khó khăn

Nam giới mắc viêm khớp cùng chậu thường có những triệu chứng như tiểu buốt, nước tiểu đục, tiểu rắt và lắt nhắt,… Nguyên nhân là do quá trình viêm từ vùng khớp cùng chậu có thể lan đến viêm đường sinh dục, tiết niệu. Đôi khi là do chèn ép các dây thần kinh dẫn đến thay đổi sinh lý ở các bộ phận khác. Vài nghiên cứu cho thấy, ở nam giới mắc viêm khớp cùng chậu thì phần lớn đều có vấn đề khó khăn trong hoạt động tình dục.

4. Chẩn đoán viêm khớp cùng chậu ở nam giới

Để chẩn đoán chính xác viêm khớp cùng chậu, bác sĩ cần tiến hành các công việc sau:

4.1. Hỏi bệnh

Bệnh nhân thường đến khám với các tình trạng như đau thắt lưng khi vận động; cứng lưng khi ngồi hoặc nằm lâu. Để xác định nguyên nhân gây nên tình trạng đau lưng cần yêu cầu bệnh nhân mô tả về:

  • Công việc thường làm hằng ngày.
  • Môn thể thao bệnh nhân hay chơi.
  • Tiền sử chấn thương vùng lưng, hông.
  • Tiền sử bệnh xương khớp của gia đình.
  • Triệu chứng đau bao gồm: vùng bị đau, thời điểm đau, mức độ đau,…

Các triệu chứng được báo cáo của bệnh nhân rất quan trọng để chẩn đoán và điều trị.

4.2. Chẩn đoán hình ảnh

Chẩn đoán hình ảnh sẽ được chỉ định để kiểm tra chính xác những tổn thương ở vùng khớp cùng chậu; giúp chẩn đoán phân biệt với các nguyên nhân gây đau lưng khác và đánh giá mức độ tổn thương khớp cùng chậu; từ đó đưa ra hướng điều trì hợp lý và an toàn nhất cho bệnh nhân. Các phương pháp chẩn đoán hình ảnh thường dùng bao gồm:

4.2.1. Chụp X-quang

X-quang có thể cho thấy chính xác các tổn thương đầu xương ở vùng chậu; nhận biết được mức độ tổn hại sụn. Chụp X-quang cũng có thể cho thấy các gai xương và các dị tật khác của đầu xương; một dấu hiệu cho thấy xương gia tăng phát triển để bù đắp cho sự mất sụn và thoái khóa xương. Nếu nghi ngờ viêm cột sống dính khớp thì cần thực hiện thêm chụp cộng hưởng từ MRI để xác định chính xác.

4.2.2. Chụp cộng hưởng từ (MRI)

MRI có thể cung cấp hình ảnh chi tiết về mô mềm (dây chằng, gân và cơ) cũng như xương. MRI có thể dùng để chẩn đoán phân biệt viêm khớp cùng chậu và viêm cột sống dính khớp. MRI có thể phát hiện nhiều tồn thương ngoài xương khớp cũng như phát hiện được bệnh xương khớp ở các giai đoạn sớm hơn X-quang nhưng cũng thường tốn nhiều chi phí hơn. Bên cạnh đó trước khi chụp MRI bệnh nhân sẽ được sử dụng thuốc cản quang; loại thuốc này thường rất độc với thận và nên cân nhắc sử dụng và không nên áp dụng đối với bệnh nhân suy thận.

4.2.3. Chụp cắt lớp vi tính (CT)

Là kỹ thuật chụp nhiều hình ảnh X-quang theo các mặt cắt ngang khác nhau để xem các cấu trúc bên trong cơ thể; cung cấp cái nhìn chi tiết hơn về toàn bộ vùng chậu so với chụp X-quang tiêu chuẩn. Chụp CT có thể giúp bác sĩ hình dung ra bức tranh tổng thể về vùng xương chậu và các bề mặt khớp khác; giúp xác định các khuyết tật xương có thể ảnh hưởng đến phẫu thuật.

5. Điều trị bệnh viêm khớp cùng chậu ở nam giới

5.1. Vật lý trị liệu

Việc tập các bài tập phù hợp giúp tránh được tình trạng cứng lưng và hông, ngăn chặn biến chứng yếu cơ, teo cơ. Cải thiện các cơn đau và chất lượng cuộc sống của bệnh nhân. Nên tham khảo ý kiến của các nhà vật lý trị liệu để có một chương trình luyện tập thích hợp và an toàn cho bệnh nhân.

5.2. Thuốc điều trị viêm khớp cùng chậu

Không có thuốc điều trị hoàn toàn viêm khớp cùng chậu; các thuốc dùng hiện nay chủ yếu là các thuốc giảm đau để giảm tạm thời các cơn đau giúp giảm khó chịu cho bệnh nhân. Các thuốc bao gồm:

5.2.1. Thuốc giảm đau non-steroid

Đối với các cơn đau nhẹ trung bình có thể sử dụng thuôc giảm đau như paracetamol. Một nhóm thuốc vừa có tác dụng giảm đau vừa giúp giảm thiểu tình trạng viêm đó chính là NSAID (non-steroidal anti-inflammatory drugs) cũng thường hay được sử dụng; các thuốc trong nhóm được biết đến và sử dụng nhiều trong bệnh viêm khớp cùng chậu ở nam giới như là: Ibuprofen, Naproxen,… Bên cạnh công dụng giảm đau tuyệt với cần lưu ý một số tác dụng phụ của nhóm thuốc này như: làm tăng nguy cơ loét dạ dày; suy thận, suy gan, các biến cố trên tim mạch.

5.2.2. Thuốc giãn cơ

Sử dụng khi cơ bị đau do tăng co thắt, một số tác dụng phụ của nhóm thuốc này là  buồn ngủ, mệt mỏi, khô miệng, táo bón, buồn nôn,…

5.2.3. Thuốc giảm đau Steroid

Thường tiêm ngoài màng cứng để điều trị các cơn đau nặng; dữ dội giúp giảm đau tức thời. Cần lưu ý không được làm dụng nhóm thuốc này và sử dụng lâu ngày do nhiều tác dụng phụ nguy hiểm như: hội chứng Cushing, teo tuyến thượng thận; loãng xương, tăng huyết áp, loét bao tử,… cần sử dụng dưới sự giám sát của bác sĩ.

5.2.4. Kháng sinh dùng cho viêm khớp vùng chậu

Chỉ dùng trong trường hợp viêm khớp cùng chậu nguyên nhân là do nhiễm trùng; hoặc để dự phòng nhiễm trùng trong phẫu thuật khớp cùng chậu trong trường hợp bệnh trở nên nghiêm trọng không đáp ứng điều trị với thuốc giảm đau thông thường.

6. Cách phòng ngừa viêm khớp cùng chậu

Bên cạnh một hướng điều trị thích hợp, bệnh nhân cần thực hiện các điều sau đây để tạo điều kiện cho khớp tổn thương hồi phục chức năng cũng như hạn chế tái phát viêm khớp cùng chậu:

6.1. Thay đổi lối sinh hoạt

Cắt giảm hoặc thậm chí phải tránh hoàn toàn các hoạt động tạo áp lực nặng lên khớp cùng chậu; khi có cơn đau nhức dữ dội là dấu hiệu khớp cùng chậu cần được nghỉ ngơi; không nên tiếp tục làm việc để cơ thể phục hồi. Hãy tìm đến bác sĩ chuyên khoa gần nhất nếu cơn đau không thuyên giảm để có cách xử lí an toàn.

6.2. Luyện tập phù hợp

Nam giới mắc viêm khớp cùng chậu thường cảm thấy đau nhức xương khớp khi vận động nhất là vào buổi sáng khi mới thức dậy; tuy nhiên như đã nói nếu không kết hợp luyện tập thể dục sẽ thúc đẩy quá trình dính khớp; cứng khớp và teo cơ xảy ra nhanh hơn. Luyện tập những bài tập phù hợp giúp tăng cao khối lượng cơ hỗ trợ cho việc chống đỡ cơ thể; giảm tải lượng công việc lên xương khớp, giúp tăng cường hệ thống miễn dịch giúp đẩy lùi bệnh và cải thiện chất lượng cuộc sống cho bệnh nhân.

Một số bài tập cho người bị viêm khớp cùng chậu
Một số bài tập cho người bị viêm khớp cùng chậu

6.3. Chườm ấm hoặc chườm lạnh

Chườm nóng có thể giúp nới lỏng khớp cùng chậu bị cứng. Hoặc có thể chườm lạnh trong 15 hoặc 20 phút sau khi hoạt động để giảm sưng và đau; có thể chườm từ 4-8 lần trong ngày. Khi chườm lạnh nên bọc đá vào trong bao vải hoặc túi chườm lạnh; tránh việc tiếp xúc trực tiếp giữa da và đá sẽ gây kích ứng lên da. Việc chườm nóng hoặc chườm lạnh khớp có thể cải thiện tạm thời các triệu chứng và làm chậm tiến triển của bệnh nhưng chúng không thể làm giảm bớt các nguyên nhân cơ bản của viêm khớp cùng chậu.

6.4. Một chế độ ăn uống bổ dưỡng

Nên ăn các loại thực phẩm giàu vitamin D, calci, giúp cho xương chắc khỏe và tạo điều kiện để tái tạo phần xương khớp bị hư hại.

7. Kết luận

Có thể thấy bệnh viêm khớp cùng chậu sẽ gây khó khăn ít nhiều đến sinh hoạt và cuộc sống của bệnh nhân. Các cơn đau về đêm có thể làm mất ngủ; cơ thể suy nhược và dẫn đến giảm hiệu quả và năng suất làm việc. Bên cạnh đó việc sinh hoạt vợ chồng cũng có thể bị ảnh hưởng và dẫn đến những hậu quả tiêu cực đến tâm lý bệnh nhân. Vì vậy khi nam giới có các triệu chứng viêm khớp cùng chậu không nên chủ quan mà nên đi đến bác sĩ chuyên khoa gần nhất để chẩn đoán sớm, điều trị sớm để tránh hậu quả nghiêm trọng có thể xảy ra.

Xem thêm:

Đau bàn chân là gì? Nguyên nhân và cách khắc phục tình trạng này

Viêm khớp háng: Nguyên nhân, triệu chứng và cách điều trị bệnh

0/5 (0 Reviews)
Viêm khớp cùng chậu: Nguyên nhân và cách điều trị bệnh hiệu quả

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai.

Chuyển lên trên
AllEscort