Viêm khớp cổ chân: Nguyên nhân, triệu chứng và cách điều trị

Nguyên nhân gây nên tình trạng viêm khớp cổ chân là gì?

Khi nhắc đến bệnh viêm khớp, chúng ta thường có xu hướng nghĩ đến hiện tượng đầu gối kêu cót két, những ngón tay bị sưng tấy hay co cứng khớp hông, đau hông. Viêm khớp ở cổ chân thường không được chú ý nhiều. Tuy viêm khớp cổ chân không phổ biến như những bệnh lý về khớp khác, nhưng nó lại ảnh hưởng đáng kể đến khả năng vận động và chất lượng cuộc sống của chúng ta.

“Viêm khớp cổ chân có thể gây nên khuyết tật đáng kể và ảnh hưởng sâu sắc đến sinh hoạt hàng ngày” – Saira Bilal, trợ lý Giáo sư về Y khoa tại Đại học George Washington ở Washington, D.C.

1. Tổng quan về viêm khớp cổ chân

Viêm khớp cổ chân có thể gây nên hiện tượng đau, sưng, biến dạng và mất ổn định ở khớp cổ chân. Hiện tượng viêm này ảnh hưởng đến khớp tibiotalar, là khớp hình thành giữa xương ống chân (xương chày) và xương mắt cá chân (xương mác). Khi tình trạng viêm tiến triển thành mãn tính thì rất khó để khắc phục.

Bệnh lý viêm khớp cổ chân thường xuất hiện ở những bệnh nhân cao tuổi. Tuy nhiên, việc xuất hiện bệnh lý này ở trẻ em, thanh thiếu niên vẫn có thể xảy ra do một số nguyên nhân như thừa cân, ít vận động hay gặp phải chấn thương.

“Tỷ lệ mắc bệnh viêm khớp cổ chân thấp hơn từ 5 đến 10 lần so với các bệnh viêm khớp ở các khớp lớn khác như viêm khớp hángviêm khớp đầu gối” – Bác sĩ nhi khoa Krista A. Archer, DPM, là một bác sĩ tại Bệnh viện Lenox Hill ở thành phố New York. “Khi tôi thấy bệnh viêm khớp cổ chân ở giai đoạn nặng, nó thường xảy ra sau khi chúng ta đã từng bị chấn thương trước đó. Tình trạng viêm khớp có thể gây đau và khiến chúng ta thay đổi dáng đi hay cách đi bộ”

2. Các loại viêm khớp và nguyên nhân

Bệnh lý viêm khớp cổ chân có thể xuất hiện do sự tổn thương sụn khớp. Khi khớp cổ chân hoạt động không trơn tru (do thiếu hụt lượng dịch nhầy bôi trơn), hay khi khớp cổ chân phải chịu áp lực lớn đều có thể gây tổn thương sụn khớp.

Sụn bị tổn thương trong viêm khớp cổ chân
Sụn bị tổn thương trong viêm khớp cổ chân

Các loại viêm khớp ảnh hưởng đến cổ chân: Khi hiện tượng đau cổ chân xuất hiện, chúng ta cần xác định loại viêm khớp nào gây ra, vì các loại viêm khớp khác nhau có những phương pháp điều trị khác nhau. Dưới đây là một số loại viêm khớp phổ biến xảy ra ở cổ chân:

2.1. Viêm xương khớp

Viêm xương khớp là hiện tượng thoái hóa khớp làm các sụn đệm ở các đầu khớp bị mòn dần. Hiện tượng thoái hóa khớp này thường xuất hiện do tuổi tác. Nhưng một số trường hợp có thể liên quan tới chấn thương cổ chân trước đó. Chấn thương có thể trực tiếp tổn thương đến sụn hoặc làm thay đổi cách hoạt động của cổ chân dẫn đến hư hỏng sụn theo thời gian.

2.2. Viêm khớp sau chấn thương

Loại viêm khớp này xuất hiện ở bàn chân do chấn thương, thậm chí khi chấn thương xảy ra cách đây rất lâu. Bong gân, gãy xương hay trật khớp đều có thể làm tổn thương sụn. Những chấn thương này có thể làm tổn thương khớp sớm. Các triệu chứng đau do chấn thương này có thể xuất hiện trong vòng vài năm hoặc mất hàng chục năm.

2.3. Viêm khớp dạng thấp

Viêm khớp dạng thấp là một bệnh viêm mãn tính, khi hệ thống miễn dịch của cơ thể bị rối loạn, tấn công vào các mô của cơ thể và khớp cổ chân cũng không ngoại lệ. Những triệu chứng ban đầu khiến chúng ta gặp khó khăn khi di chuyển lên dốc, cầu thang. Khi viêm khớp cổ chân tiến triển có thể gây đau đớn khi đi bộ hay ngay cả khi đứng.

2.4. Gout

Triệu chứng đầu tiên của bệnh gout là hiện tượng đau, sưng ở ngón chân cái. Đây là một loại viêm khớp xảy ra do nồng độ axit uric trong máu tăng cao. Cơn gout có thể ảnh hưởng đến các khớp khác bao gồm cả khớp cổ chân. Các tinh thể axit uric tích tụ lại tạo ra hạt tophi, có thể hình thành xung quanh mắt cá chân sau khi chúng ta bị bệnh gout trong nhiều năm.

2.5. Viêm khớp phản ứng

Đây là dạng viêm khớp mãn tính xảy ra sau khi bị nhiễm trùng tiết niệu, sinh dục hay tiêu hóa. Cổ chân, cùng với đầu gối và khớp bàn chân, thường là những khớp đầu tiên bị ảnh hưởng.

3. Các triệu chứng nhận biết bệnh viêm khớp cổ chân

3.1. Triệu chứng của viêm khớp cổ chân

Các triệu chứng của viêm khớp cổ chân
Các triệu chứng của viêm khớp cổ chân

Bệnh viêm khớp cổ chân thường xuất hiện kèm theo những triệu chứng như:

  • Đau cổ chân: Là hiện tượng dễ nhận biết nhất khi mắc phải tình trạng viêm khớp này. Giai đoạn đầu có thể xuất hiện đau khi hoạt động mạnh, chạy bộ, chơi thể thao. Khi bệnh tiến triển có thể gây đau nhói ngay cả khi đứng, cử động nhẹ. Những cơn đau có thể giảm nhẹ đi khi nghỉ ngơi hoặc tăng nặng khi thay đổi thời tiết.
  • Sưng cổ chân: Vị trí xung quanh cổ chân có thể bị sưng đỏ và lan rộng ra xung quanh nếu không điều trị sớm.
  • Cứng khớp: Hiện tượng cứng khớp thường xảy ra sau khi chúng ta ngủ dậy vào buổi sáng, không thể cử động cổ chân.
  • Ngoài những triệu chứng ở trên, viêm khớp cổ chân có thể khiến chúng ta hạn chế vận động, cơ thể uể oải, sốt nhẹ,…

3.2. Chẩn đoán viêm khớp cổ chân

Việc chẩn đoán bệnh viêm khớp cổ chân thường được các bác sĩ dựa vào bệnh sử, các triệu chứng ảnh hưởng thế nào đến cuộc sống của bạn. Ngoài ra họ sẽ kiểm tra dấu hiệu viêm ở cổ chân, hiện tượng sưng, đau.

Một số xét nghiệm khác cũng có thể được thực hiện để đánh giá nguyên nhân gây đau khớp cổ chân, như xét nghiệm máu để xác định tình trạng viêm, xét nghiệm tìm tinh thể axit uric khi nghi ngờ mắc bệnh gout. Các xét nghiệm hình ảnh như chụp X-quang sẽ giúp cho việc chẩn đoán và xác định mức độ tổn thương của khớp cổ chân.

Thông qua việc xét nghiệm, bác sĩ sẽ chẩn đoán và đưa ra những phác đồ điều trị cụ thể cho từng tình trạng bệnh lý khác nhau của mỗi bệnh nhân khác nhau.

4. Viêm khớp cổ chân có nguy hiểm không?

Mặc dù tỷ lệ mắc bệnh viêm khớp không cao như các bệnh khớp khác, nhưng nó lại gây ảnh hưởng rất lớn đến cuộc sống của chúng ta. Việc mắc phải viêm khớp cổ chân có thể gây đau đớn khi vận động, ảnh hưởng sâu sắc đến sinh hoạt hàng ngày. Ở giai đoạn nặng, tình trạng viêm khớp có thể có nhiều biến chứng nguy hiểm như:

  • Teo cơ: Khi tình trạng đau diễn tiến nặng dần, chúng ta sẽ bị hạn chế vận động. Từ đó sẽ làm giảm khả năng máu lưu thông đến nuôi các cơ. Lâu dài khiến cơ thiếu oxy và chất dinh dưỡng sẽ khiến cơ bị teo.
  • Tàn phế vĩnh viễn: Khi tổn thương cơ quá nghiêm trọng, việc mất khả năng cử động của khớp cổ chân là không thể tránh khỏi.
Hiện tượng sưng đỏ, đau cổ chân
Hiện tượng sưng đỏ, đau cổ chân

5. Người bệnh nên làm gì để giảm đau và giảm viêm khớp cổ chân

“Thay đổi lối sống quan trọng nhất mà bệnh nhân có thể thực hiện là cam kết ăn uống lành mạnh và tập thể dục đều đặn” – Tiến sĩ Archer. Cơn đau do viêm khớp có thể gây đau, khiến bệnh nhân ít vận động hơn, do đó có thể gây trầm cảm và ăn uống quá nhiều.

5.1. Thay đổi lối sống

Thay đổi lối sống là một phần quan trọng trong việc điều trị bệnh viêm khớp cổ chân. Dưới đây là một số biện pháp có thể giúp giảm đau và cải thiện của tình trạng viêm khớp này:

5.1.1. Tập thể dục

Việc kiểm soát cân nặng của bạn bằng những bài tập thể dục, tập aerobic thường xuyên rất quan trọng. “Giữ cân nặng của bạn gần với chỉ số BMI lý tưởng rất quan trọng trong việc kiểm soát triệu chứng và cơn đau” – Tiến sĩ Archer. Việc bạn thừa cân có thể gây áp lực rất lớn lên cổ chân. Ngoài ra nó còn làm tác động lên gân và dây chằng, có thể dễ bị bong gân và căng cơ hơn.

Chúng ta chỉ nên thực hiện các bài tập nhẹ nhàng, không tác động nhiều lên khớp cổ chân như bơi lội hay đạp xe đạp. “Đi bộ là một trong những bài tập tốt nhất nếu được thực hiện đúng cách. Hạn chế các hoạt động có tác động mạnh như chạy bộ hay tennis.

Việc có một đôi giày tốt cũng rất quan trọng, nó sẽ giúp bạn giảm đau ở khớp cổ chân. Ngoài ra nó có thể giúp hạn chế chấn thương, là nguyên nhân chính của bệnh viêm khớp. “Phần đế giày sẽ giúp giảm tác động lên gót chân của bạn khi đứng hoặc đi bộ, rất quan trọng trong bệnh viêm khớp” – Tiến sĩ Bilal.

5.1.2. Thực hiện chế độ ăn uống phù hợp

Như đã nói ở trên, việc duy trì một cân nặng hợp lý sẽ giảm áp lực mà cổ chân phải chịu. Giảm cân có thể giúp giảm đau và cải thiện chức năng cổ chân. “Tránh dùng thực phẩm chế biến sẵn, thực phẩm nhiều đường, đặc biệt khi mắc bệnh gout” – Tiến sĩ Bhatt. Hiện tượng đau các khớp có thể làm giảm khả năng tập luyện thể dục của chúng ta, khi đó việc có một chế độ ăn lành mạnh rất quan trọng trong việc kiểm soát cân nặng.

5.2. Một số cách giúp giảm đau

Làm dịu bằng nước đá: Khi cổ chân sưng và đau, chúng ta có thể sử dụng nước đá để làm dịu. Nó sẽ giúp làm tê khu vực xung quanh khớp cổ chân và giảm viêm. “Liệu pháp chườm đá rất hữu ích cho đợt cấp trong bệnh viêm khớp” – Tiến sĩ Archer.

Tập vật lý trị liệu: Một số bài tập vật lý trị liệu sẽ giúp cơ thể bạn linh hoạt hơn, làm tăng sức mạnh cổ chân của bạn. Một lộ trình tập luyện phù hợp cho bạn sẽ được xây dựng tùy vào tình trạng đau của bạn.

Sử dụng dụng cụ hỗ trợ: Một chiếc nẹp chỉnh hình mắt cá chân – bàn chân có thể được dùng để giữ khớp cổ chân ở đúng vị trí. Nó sẽ hỗ trợ và giảm áp lực khỏi cổ chân.

Ngoài ra, một cây nạng hoặc khung tập đi cũng thể hỗ trợ, giúp làm giảm áp lực cho khớp bị viêm; cải thiện khả năng vận động của chúng ta. Tuy nhiên việc sử dụng nạng lâu dài có thể làm sai dáng đi của chúng ta và gây nên những vấn đề về hông.

Đeo nẹp hỗ trợ giảm tình trạng đau nhức
Đeo nẹp hỗ trợ giảm tình trạng đau nhức

6. Phương pháp điều trị viêm khớp cổ chân

Việc điều trị viêm khớp cổ chân không thể điều trị khỏi. Tuy nhiên có nhiều phương pháp điều trị có thể giúp giảm đau và cải thiện chức năng; nâng cao chất lượng cuộc sống. Điều trị bệnh viêm khớp này bao gồm việc giảm hiện tượng sưng đau khớp cổ chân; giảm tình trạng viêm và hồi phục chức năng khớp cổ chân.

“Mục tiêu của những phương pháp điều trị này là giúp cho bệnh nhân vận động và thực hiện tốt các hoạt động thường ngày “ – Narandra Bethina, Bác sĩ chuyên khoa thấp khớp tại Trung tâm Y tế Đại học Vermont, và trợ lí Giáo sư tại Đại học Y khoa Robert Larner, MD. “Điều này cũng giúp cải thiện chất lượng cuộc sống của bệnh nhân”

6.1. Sử dụng thuốc

Thuốc là một phần rất quan trọng trong điều trị viêm khớp cổ chân. Nó có thể làm chậm quá trình tổn thương khớp, giảm viêm và giảm đau. Tuy nhiên, một số thuốc chỉ có tác dụng điều trị triệu chứng; từ đó có thể kéo dài việc sử dụng thuốc có thể gây những tác dụng phụ không mong muốn đối với bệnh nhân. Dưới đây là một số loại thuốc thường được sử dụng trong việc điều trị bệnh viêm khớp:

6.1.1 Thuốc kháng viêm không steroid

Một số thuốc không kê đơn như ibuprofen, naproxen,… hay thuốc NSAIDs theo toa có thể được sử dụng để giảm hiện tượng sưng và đau khớp. Mặc dù vậy, nó có thể gây ra nhiều tác dụng phụ như loét dạ dày, rối loạn chức năng thận; đặc biệt khi dùng trong thời gian dài hay liều lượng cao.

6.1.2.Thuốc corticosteroids đường uống

“Thuốc corticosteroids đường uống có thể dùng để kiểm soát các đợt cấp trong bệnh viêm khớp dạng thấp và bệnh gout” – Rajat Bhatt, MD, Bác sĩ chuyên khoa thấp khớp. Sử dụng corticosteroids với liều lượng thấp nhất và trong thời gian thấp nhất do chúng có thể gây ra rất nhiều tác dụng phụ nghiêm trọng như loãng xương, tăng đường huyết,…

6.1.3. Steroid đường tiêm

Trong một số trường hợp chúng ta có thể sử dụng steroid đường tiêm vào khớp cổ chân để giảm hiện tượng viêm. Tuy nhiên, việc sử dụng đường tiêm thường xuyên có thể gây hỏng sụn; nó chỉ được dùng để giúp giảm đau tạm thời. “Không quá ba mũi tiêm mỗi năm là tiêu chuẩn chăm sóc” – Tiến sĩ Archer.

6.1.4. Thuốc giảm đau

Một số thuốc giảm đau như acetaminophen có thể được dùng đối với những bệnh nhân không thể dùng NSAIDs do bị dị ứng hoặc tác dụng phụ. Hoặc chúng ta vẫn có thể kết hợp 2 loại thuốc này để tăng hiệu quả giảm đau.

6.1.5. Kem bôi

Một số thuốc kem bôi có thể sử dụng để giảm đau hoặc giảm hiện tượng viêm. Ví dụ như kem capsaicin hoặc kem có chứa NSAIDs.

6.1.6. Thuốc chống thấp khớp (DMARDs)

Thuốc chống thấp khớp được dùng khi chúng ta mắc bệnh viêm do hệ thống miễn dịch; bao gồm viêm khớp vảy nến hay viêm khớp dạng thấp.

6.2. Phẫu thuật

Bác sĩ có thể khuyên bạn về việc phẫu thuật nếu cơn đau của bạn không thuyên giảm hoặc có thể gây tàn tật. “Phẫu thuật mắt cá chân rất phức tạp vì nó bao gồm sự hợp nhất của bàn chân và cổ chân” – Tiến sĩ Archer.

6.2.1. Nội soi

Nội soi có thể giúp giảm đau và cải thiện chuyển động. Nội soi khớp cổ chân rất hữu ích trong giai đoạn đầu của bệnh viêm khớp cổ chân. Tuy nhiên khi bệnh tiến triển ở giai đoạn nặng, một lượng sụn đáng kể đã bị mòn đi, việc nội soi sẽ không có hiệu quả.

6.2.2. Phẫu thuật (Arthrodesis)

Quy trình này thường được sử dụng trong bệnh ở giai đoạn nặng, giúp làm giảm đau tốt. Một thanh hoặc đĩa và vít sẽ được dùng để cố định, các xương sẽ lành lại sau một thời gian.

Phẫu thuật sẽ rất thích hợp cho bệnh nhân có sụn bị bào mòn quá nhiều; dây chằng yếu, chất lượng xương kém do nhiễm trùng trước đó. Tiến sĩ Bilal cho rằng đây là phương pháp điều trị phổ biến nhất cho bệnh nhân bị viêm khớp cổ chân tiến triển nặng. “Tuy nhiên đôi khi xương không lành lại mà chúng ta có thể bị viêm các khớp liền kề khớp cổ chân do áp lực tăng lên các khớp khác sau phẫu thuật” – Tiến sĩ Bethina.

6.2.3. Thay thế toàn bộ mắt cá chân

Trong quy trình này, sụn và xương bị hư hỏng sẽ bị loại bỏ và thay thế bằng kim loại hoặc nhựa để phục hồi chức năng của khớp. Quy trình này sẽ giúp duy trì những chuyển động của khớp cổ chân. Tuy nhiên, người tham gia phẫu thuật phải có chất lượng xương tốt, gân và dây chằng bình thường. “ Những bệnh nhân bị viêm khớp từ trước ở khớp bàn chân; khớp háng hay đầu gối nên thực hiện thay thế khớp cổ chân” – Tiến sĩ Maganti.

Tuy nhiên phẫu thuật này đi kèm với nhiều rủi ro như có thể gây nhiễm trùng hay tổn thương một số dây thần kinh. Việc thực hiện thay thế toàn bộ khớp cổ chân hiện nay vẫn đang gây nhiều tranh cãi. “Khớp cổ chân chịu rất nhiều áp lực và thiết bị cấy ghép sẽ không hoạt động tốt bằng xương tự nhiên.” – Tiến sĩ Bhatt.

7. Kết luận

Viêm khớp cổ chân là tình trạng bệnh lý tuy không nguy hiểm đến tính mạng nhưng nó ảnh hưởng rất lớn đến chất lượng cuộc sống của chúng ta. Việc phát hiện và điều trị sớm tình trạng này có thể giúp giảm những triệu chứng sưng; đau, hạn chế những biến chứng nguy hiểm có thể xảy ra của người bệnh.

Xem thêm bài viết liên quan:

Viêm khớp dạng thấp có chữa khỏi được không?

Viêm khớp gối tràn dịch là gì? làm thế nào để nhận biết?

Bệnh viêm khớp cổ tay có nguy hiểm không? Cách điều trị và giảm viêm

0/5 (0 Reviews)
Viêm khớp cổ chân: Nguyên nhân, triệu chứng và cách điều trị

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai.

Chuyển lên trên
AllEscort