Gai khớp gối là gì? Triệu chứng nguyên nhân và cách điều trị

Gai khớp gối là gì? Triệu chứng nguyên nhân và cách điều tri

Gai khớp gối là tình trạng xuất hiện các gai xương tại khớp gối, gây khó khăn trong cử động cũng như di chuyển hàng ngày. Chúng ta cùng đến với bài viết dưới đây để tìm hiểu rõ về bệnh gai khớp gối cũng như nguyên nhân, triệu chứng và cách điều trị bệnh này nhé!

Các bệnh về xương khớp hiện tại là những căn bệnh phổ biến nhất trên thế giới, đặc biệt là các vấn đề liên quan đến khớp gối. Với tình trạng già hóa dân số và tỉ lệ béo phì ngày càng gia tăng, các bệnh như viêm khớp gối, thoái hóa khớp gối, gai khớp gối ngày càng trở nên nghiêm trọng hơn.

1. Gai khớp gối là gì?

1.1. Cấu tạo khớp gối

Khớp gối là một trong những khớp lớn và phức tạp nhất của cơ thể. Khớp gối nối xương đùi (xương dài nhất trong cơ thể) với xương ống chân (xương từ đầu gối đến mắt cá chân), bên cạnh đó có xương bánh chè (một xương bán phẳng, hình tam giác có thể di chuyển khi đầu gối co lại hay duỗi ra), xương mác (một xương dài, mỏng ở cẳng chân chạy dọc từ đầu gối đến mắt cá chân) và một số xương khác tạo nên hệ thống khớp gối.

Hệ thống các dây chằng và gân tại khớp gối giúp nối các xương lại và giúp chúng ổn định, không bị xô lệch khỏi vị trí, nhất là khi khớp gối hoạt động nhiều, các xương và sụn dễ bị lệch đi nếu dây chằng hoạt động không tốt. Hệ thống bốn dây chằng tại đầu gối hoạt động cùng nhau giúp kiểm soát sự ổn định của đầu gối.

Sụn khớp trơn và có tính chất đàn hồi rất tốt, nó có vai trò bôi trơn khi khớp cử động và giảm áp lực lên khớp khi hoạt động nhanh và mạnh. Ở người trưởng thành, sụn không có mạch máu, các tế bào sụn chủ yếu lấy chất dinh dưỡng từ dịch khớp. Khi các khớp vận động, chất dinh dưỡng được cung cấp cho sụn, khi các khớp ít vận động, quá trình cung cấp dinh dưỡng này cũng bị hạn chế.

Gai khớp gối là tình trạng của thoái hóa khớp gối
Gai khớp gối là tình trạng của thoái hóa khớp gối

1.2. Gai khớp gối là gì?

Gai khớp gối được hiểu là tình trạng các xương tại khớp gối xuất hiện những gai nhỏ. Điều này làm các cử động như co duỗi đầu gối, đi lại, đứng lên ngồi xuống khó khăn hơn và có cảm giác đau đớn, khó chịu. Gai khớp gối là hệ quả của quá trình thoái hóa khớp gối, khi lớp sụn giữa các xương mòn dần đi, khe khớp trở nên mỏng hơn, các xương cọ xát trực tiếp với nhau tạo ra các gai xương này.

2. Triệu chứng của gai khớp gối

Hầu hết các gai xương mới hình thành thường khó phát hiện do chúng không gây đau đớn. Chỉ khoảng 40 phần trăm những người từ 60 tuổi trở lên sẽ gặp phải những triệu chứng gai xương gây đau nhức, khó chịu và tìm đến các biện pháp y tế. Một số triệu chứng ta có thể nhìn thấy rõ nhất khi mắc bệnh gai khớp gối phải kể tới dưới đây:

2.1. Cứng khớp gối

Tình trạng cứng khớp thường xuất hiện sau một thời gian ngắn khi không hoạt động, nhất là khi mới thức dậy – khi cơ thể sau một đêm dài không hoạt động. Tình trạng cứng khớp cũng có thể do thời tiết; nhiệt độ giảm xuống thấp. Tình trạng này có thể kéo dài khoảng 30 phút.

2.2. Đau đầu gối khi đứng lên ngồi xuống

Khi hoạt động đứng lên ngồi xuống của bạn trở nên khó khăn hơn trước kia; ví dụ bạn cần nhiều thời gian hơn để đứng lên hay ngồi xuống, hoặc bạn cần các dụng cụ hỗ trợ; cần một điểm tựa để đứng lên, khớp gối của bạn cảm thấy đau khi đứng lên ngồi xuống đột ngột. Trên đây có thể là báo hiệu cho tình trạng gai khớp gối. Khi các gai xương tại khớp gối xuất hiện; mọi hoạt động tại khớp đều trở nên khó khăn hơn.

Không những thế, khi leo cầu thang, tình trạng đau đầu gối có thể trở nên trầm trọng hơn. Biểu hiện là bạn có thể không thể bước lên bước xuống trơn tru như trước; bước một vài bậc lại phải dừng lại nghỉ ngơi. Bởi vì khi leo cầu thang, khớp gối phải chịu lực gấp 3 – 4 lần trọng lượng cơ thể; lực này lần lượt dồn lên mỗi bên khớp gối, khiến cảm giác đau nhói tại khớp và lan rộng ra bắp chân. Bên cạnh các hoạt động phải đi lại, gai khớp gối sẽ gây đau khi bạn chỉ co duỗi chân tại chỗ; thay đổi tư thế chân khi ngồi làm việc, trở mình khi nằm, …

2.3. Sưng tấy, tê bì, mất cảm giác tại khớp gối

Khi các gai xương tại khớp gối xuất hiện nhiều, chúng sẽ cọ xát với bao hoạt dịch; các gân và dây chằng tại gối gây tràn dịch khớp, viêm gân, viêm dây chằng. Biểu hiện của tình trạng viêm chính là sưng đỏ; cảm thấy ấm tại khớp gối. Các gai xương này chèn lên các dây thần kinh gây mất cảm giác. Có đôi khi bạn có thể gặp cảm giác ngứa ran tại đầu gối.

Sưng tấy là biểu hiện của gai khớp gối
Sưng tấy là biểu hiện của gai khớp gối

3. Gai khớp gối có nguy hiểm hay không?

Như đã đề cập ở trên, giai đoạn đầu của bệnh gai khớp gối thường rất khó phát hiện vì không có triệu chứng rõ ràng. Những người phát hiện bệnh gai khớp gối thường là khi các triệu chứng gây đau đớn; và hạn chế vận động hoặc khi đi khám bệnh có chụp X-quang khớp gối mới thấy được. Khi đã xuất hiện các triệu chứng được kể đến ở trên thì bệnh đã ở giai đoạn tương đối nặng và dễ có biến chứng. Các gai xương có thể làm ảnh hưởng đến các cấu trúc quanh khớp như gân và dây thần kinh; thậm chí là tổn thương dây thần kinh vĩnh viễn.

Biến chứng nguy hiểm nhất của bệnh gai xương khớp là gây tàn tật suốt đời. Ban đầu tình trạng đau có thể chỉ gây khó chịu cho người bệnh; việc đi lại hoạt động vẫn có thể thực hiện nhưng chỉ là khó khăn hơn trước kia. Lâu dần khi các gai xương phát triển nhiều hơn; sụn khớp lúc này đã bị mòn thậm chí mất đi làm khớp gối của người bệnh không thể cử động được. Điều đó đồng nghĩa với việc các hoạt động hàng ngày; việc đi lại bệnh nhân không thể tự thực hiện được nữa. Bệnh nhân sẽ phải phụ thuộc vào người thân và có thể trở thành gánh nặng cho gia đình.

Một số người phải trải qua nhiều lần điều trị vì phẫu thuật chỉ mang lại hiệu quả tạm thời; gai xương vẫn có thể phát triển trở lại gây đau đớn và khó khăn trong đi lại cũng như hoạt động hàng ngày của bệnh nhân.

4. Nguyên nhân gây gai khớp gối

Các gai khớp gối xuất hiện khi lớp sụn tại khớp gối bị mòn đi; các xương cọ xát trực tiếp với nhau. Cho đến hiện tại, nguyên nhân phổ biến nhất của việc bị mất sụn khớp dẫn đến sự hình thành; và phát triển của các gai xương tại khớp gối là bệnh thoái hóa khớp.

Một số chấn thương tạo ra các gai xương như: đứt dây chằng chéo trước; rách sụn chêm, trật khớp gối, … Nguyên nhân gây ra các chấn thương có thể do tai nạn trong luyện tập các môn thể thao hoặc nguyên nhân khác.

Ngoài ra, các yếu tố nguy cơ dưới đây cũng có thể làm tăng nguy cơ bị gai khớp gối:

  • Tuổi cao: xương khớp dần trở nên yếu hơn khi ta già đi; khả năng tái tạo các tế bào mới cũng giảm dần.
  • Do yếu tố di truyền, tiền sử gia đình có người bị mắc bệnh gai khớp gối
  • Khớp gối phải chịu căng thẳng lặp đi lặp lại trong một thời gian dài do vận động thể thao cường độ cao, do đặc thù công việc
  • Chế độ ăn uống không lành mạnh
  • Nội tiết tố thay đổi: phụ nữ sau mãn kinh; phụ nữ sau khi sinh con có lượng hormon giảm đột ngột
  • Béo phì: cân nặng là một vấn đề tương đối nghiêm trọng và liên quan trực tiếp đến bệnh gai khớp gối. Cân nặng tăng lên quá mức làm áp lực lên các khớp gối tăng lên nhiều lần
Béo phì là một trong những nguyên nhân gây nên gai khớp gối
Béo phì là một trong những nguyên nhân gây nên gai khớp gối

5. Đối tượng bị gai khớp gối

Bởi vì nguyên nhân chủ yếu có bệnh gai khớp gối là do thoái hóa khớp gây ra; nên ta có thể thấy đa số đối tượng bị mắc bệnh đau khớp gối là người cao tuổi. Khi tuổi càng cao, khả năng phục hồi và tái tạo sụn khớp ngày càng kém đi; xương khớp dễ bị lão hóa và dễ gặp các vấn đề về xương khớp hơn; đặc biệt là khớp gối. Ngoài ra, những đối tượng khác cũng dễ bị gai khớp gối ta có thể kể đến:

  • Phụ nữ: đặc biệt sau khi mang thai, hoặc sau khi mãn kinh; nồng độ hormone của phụ nữ giảm đột ngột, tỉ lệ mắc bệnh gai khớp gối tăng lên.
  • Người lao động nặng: những người thường xuyên phải mang vác nặng hoặc làm việc liên tục tác động đến đầu gối; phải quỳ gối nhiều cũng khiến cho khớp gối dễ bị tổn thương hơn.
  • Vận động viên: đặc biệt là những vận động viên điền kinh.
  • Người đã từng bị chấn thương đầu gối: các chấn thương liên quan tới đầu gối như: đứt dây chằng chéo trước; gãy xương bánh chè, … làm cho sụn và xương tại khớp gối trở nên yếu hơn; khả năng hồi phục sau chấn thương tùy thuộc vào cơ địa và dinh dưỡng của mỗi người.

6. Điều trị bệnh gai khớp gối bằng Tây y

Khi tiến hành điều trị, điều quan trọng là phải xem xét tình trạng của đầu gối; xem xét những triệu chứng. Bác sĩ có thể chỉ định bệnh nhân làm một hoặc một số xét nghiệm chẩn đoán để thấy rõ hơn các bất thường về xương cũng như thấy được sự tiến triển của các gai xương tại khớp gối. Một số các xét nghiệm chẩn đoán có thể kể tới:

  • Chụp X-quang: Là một phương pháp xét nghiệm hình ảnh vô cùng phổ biến trong chẩn đoán các bệnh về xương khớp. Xét nghiệm sẽ cho thấy các bất thường về xương, có thể là thoái hóa khớp hoặc gãy xương.
  • Chụp cộng hưởng từ (MRI): Phương pháp này có thể tạo ra hình ảnh 3D của xương và mô mềm. Hình ảnh cho thấy những tổn thương chi tiết về sụn; cơ, gân cũng như các gai xương.
  • Chụp cắt lớp vi tính (CT): Chụp CT là một loạt các hình ảnh X-quang từ nhiều góc độ khác nhau sau đó được ghép lại với nhau để tạo thành hình ảnh cắt ngang của xương; và các mô mềm.
  • Điện cơ (EMG): Thủ thuật chẩn đoán đánh giá tình trạng của cơ bắp và tế bào thần kinh. Xét nghiệm này thường được thực hiện khi bác sĩ nghi ngờ có tổn thương cơ hoặc thần kinh.
  • Vận tốc dẫn truyền thần kinh (NCV): Cho biết tốc độ của tín hiệu di chuyển qua dây thần kinh bị ảnh hưởng. Tốc độ dẫn truyền chậm có thể cho thấy tổn thương thần kinh.

Sau khi chẩn đoán được chính xác được tình trạng cũng như mức độ đau khớp gối của bệnh nhân; một số thuốc có thể được sử dụng gồm:

6.1. Thuốc giảm đau

Các thuốc giảm đau không kê đơn như acetaminophen và; ibuprofen hoặc các thuốc kháng viêm có thể giúp giảm đau đầu gối, sưng và viêm tại khớp gối. Các loại kem và thuốc mỡ không kê đơn, đặc biệt là những loại có chứa capsaicin – một chất chiết xuất từ ớt; cũng có thể được bôi vào đầu gối để giảm đau theo cơ chế giảm dẫn truyền thần kinh. Thuốc giảm đau tại chỗ là một lựa chọn thay thế phù hợp cho những người không thể dùng thuốc giảm đau bằng đường uống; đặc biệt là những người bị các vấn đề về đường tiêu hóa. Chú ý khi sử dụng kem capsaicin là cần rửa kĩ tay sau khi bôi thuốc vì bệnh nhân có thể vô tình quẹt tay có dính kem vào các vùng da mỏng như mặt, cổ tay, … gây bỏng rát da.

Sử dụng thuốc tây giúp làm giảm hiệu quả các triệu chứng của tình trạng bệnh
Sử dụng thuốc tây giúp làm giảm hiệu quả các triệu chứng của tình trạng bệnh

6.2. Tiêm cortisone

Cortisone là một loại thuốc chống viêm có thể được tiêm trực tiếp vào khớp gối để giảm đau, sưng và viêm. Phương pháp này được sử dụng rất phổ biến trong các bệnh liên quan đến khớp gối như viêm khớp gối; gai khớp gối, thoái hóa khớp gối, … Tiêm cortisone giúp bạn giảm đau nhanh và; giảm các triệu chứng trong khoảng từ vài tuần đến vài tháng tùy vào khả năng dung nạp của cơ thể mỗi người. Thông thường, số mũi tiêm tối đa trong vòng một năm là hai hoặc ba mũi tiêm. Không được phép lạm dụng phương pháp này vì có thể gây phá hủy sụn khớp.

6.3. Vật lý trị liệu

Vật lý trị liệu đóng một vai trò quan trọng trong việc giảm các triệu chứng của gai khớp gối; và ngăn ngừa sự tiến triển của mất sụn ở đầu gối. Các cơ bắp bao quanh đầu gối giúp hỗ trợ và bảo vệ khớp gối. Khi các cơ này bị suy yếu, xương phải chịu áp lực lớp hơn và tăng nguy cơ phá vỡ sụn; từ đó hình thành các gai xương. Việc tập luyện tăng cường các cơ xung quanh đầu gối và hông giúp giảm tải trọng cho khớp gối; và góp phần nâng đỡ trọng lượng cơ thể.

6.4. Phẫu thuật

Phương pháp phẫu thuật để điều trị gai khớp gối thường cho hiệu quả tương đối cao ở đa số các bệnh nhân. Có hai loại phẫu thuật thường gặp gồm:

  • Phẫu thuật nội soi khớp gối: Đây là phương pháp phẫu thuật phổ biến nhất được thực hiện để loại bỏ các sai xương và sửa chữa các sụn bị hư hỏng ở khớp gối. Trong quá trình phẫu thuật, bác sĩ sẽ rạch một vết nhỏ ở gối; đưa các dụng cụ y tế khác nhau vào để cạo và loại bỏ các gai xương. Vết mổ nhỏ cũng có lợi cho việc bảo vệ các cấu trúc xung quanh gối; bao gồm: da, cơ, gân và dây chằng không bị tổn thương.
  • Thay một phần hoặc toàn bộ đầu gối: Phương pháp phẫu thuật này bao gồm việc thay thế hoàn toàn các bề mặt chịu lực của khớp gối. Phương pháp này thường chỉ dành cho những bệnh nhân lớn tuổi bị suy giảm chất lượng cuộc sống và chức năng đầu gối một cách nghiêm trọng. Mặc dù phương pháp này có hiệu quả trong điều trị bệnh nhưng thời gian phục hồi và quá trình hồi phục chức năng thường kéo dài và tương đối tốn kém.

7. Điều trị bệnh gai khớp gối bằng Đông y

Bên cạnh những phương pháp điều trị gai khớp gối bằng Tây y thì các bài thuốc Đông y cũng được khá nhiều người lựa chọn và tin dùng. Theo quan niệm của Đông y, gai khớp gối sinh ra do phong; hàn, thấp xâm nhập gây đau nhức, tắc nghẽn mạch, huyệt đạo.

Điều trị gai khớp gối bằng Đông y là phương pháp rất phù hợp với đối tượng người cao tuổi; những người bị mắc bệnh gai khớp gối mạn tính. Các bài thuốc Đông y được bào chế và sử dụng các nguyên liệu có sẵn trong tự nhiên; dễ tìm, dễ thực hiện và được ghi nhận ít gây ra các tác dụng phụ nguy hiểm; chi phí điều trị cũng rất vừa với túi tiền của người dân Việt Nam. Để các phương pháp Đông y phát huy hiệu quả tốt nhất, người bệnh cần kiên trì; nhẫn nại và sử dụng đúng hướng dẫn của người có chuyên môn.

7.2. Châm cứu, bấm huyệt

Châm cứu, bấm huyệt là phương pháp dùng kim châm hoặc tay tác động vào mạch; huyệt đạo giúp kháng viêm, giảm đau, tăng cường khả năng vận động. Phương pháp này sẽ giúp khớp gối hoạt động linh hoạt và trơn tru hơn sau vài lần trị liệu. Người bệnh cũng sẽ cảm thấy tinh thần thoải mái và vui vẻ hơn. Không những thế, các sụn khớp bị tổn thương có thể phục hồi nhanh hơn, dịch khớp cũng tăng lên khi châm cứu; bấm huyệt giúp người bệnh dễ dàng di chuyển hơn. Biện pháp này tương đối an toàn và cần người bệnh kiên trì thực hiện mỗi ngày. Bản thân người bệnh không thể tự thực hiện được nên cần tìm cho mình một thầy bấm huyệt có chuyên môn cao; và tay nghề tốt để đạt được hiệu quả điều trị rõ ràng cũng như tránh tốn kém chi phí và thời gian.

7.3. Các bài thuốc Đông y

Một số bài thuốc Đông y điều trị gai khớp gối mà người bệnh có thể áp dụng:

  • Bài thuốc 1: Nguyên liệu cần chuẩn bị: Quế chi 8 gam, thiên niên kiện 10 gam, lá lốt 10 gam, hà thủ ô 12 gam, xấu hổ 12 gam; cỏ xước 16 gam, thổ phục linh 16 gam. Cách thực hiện: Cho tất cả vào nồi sắc với nước sạch; uống mỗi ngày một tháng, sử dụng hàng ngày cho đến khi khỏi bệnh.
  • Bài thuốc 2: Nguyên liệu cần chuẩn bị: Tế tân 4 gam, quế chi 4 gam, cam thảo 4 gam; tần giao 8 gam, xuyên khung 8 gam, phục linh 10 gam, bạch thược 10 gam, phòng phong 10 gam; độc hoạt 12 gam, sinh địa 12 gam, đảng sâm 12 gam, đương quy 12 gam; ngưu tất 12 gam, đỗ trọng 12 gam, tang ký sinh 16 gam. Cách thực hiện: Cho tất cả vào nồi sắc thuốc với nước sạch; uống mỗi ngày một tháng, sử dụng hàng ngày cho đến khi khỏi bệnh.

Các nguyên liệu trong thuốc thang có thể lạ lẫm với một số người nên ngoài các thang thuốc nêu trên; một số các bài thuốc Nam cũng được áp dụng khá phổ biến. Đặc điểm của các bài thuốc Nam là dùng những nguyên liệu rất dễ tìm; vô cùng quen thuộc với cuộc sống hàng ngày của mỗi chúng ta. Mọi người có thể tham khảo các bài thuốc dưới đây:

7.4. Nghệ

Nghệ có chứa hàm lượng curcumin cao; có khả năng chống oxy hóa, giảm sưng viêm và giảm đau nhức hiệu quả trong điều trị gai khớp gối cũng như các bệnh xương khớp khác. Bạn có thể kết hợp tinh bột nghệ, lòng đỏ trứng gà và dầu dừa theo tỉ lệ: 2 thìa tinh bột nghệ, hai lòng đỏ trứng gà; 2 thìa dầu dừa. Đánh đều hỗn hợp đến khi thấy đồng nhất, dùng hỗn hợp này uống hàng ngày. Bên cạnh đó, để hiệu quả sử dụng được tốt hơn; bạn có thể bổ sung nghệ trang các món ăn hàng ngày.

Nghệ có tác dụng giảm tình trạng sưng, viêm
Nghệ có tác dụng giảm tình trạng sưng, viêm

7.5. Lá lốt

Lá lốt có vị cay, tính ấm, có tác dụng chống viêm, kháng khuẩn và giảm đau hiệu quả. Vì vậy, có thể sử dụng lá lốt để điều trị các bệnh về xương khớp, bao gồm cả bệnh gai khớp gối.

Lá lốt được kết hợp cùng với rễ vòi voi, rễ cỏ xước, rễ bưởi bung, mỗi loại 30 gam. Các loại rễ này và lá lốt được đem rửa sạch, để ráo nước, cắt nhỏ rồi sao vàng. Cho tất cả hỗn hợp đã sao vàng vàng ấm sắc cùng khoảng ba chén nước; sắc còn một chén thì có thể sử dụng. Một chén này có thể chia ra ba lần một ngày, dùng liên tục đến khi khỏi bệnh.

7.6. Đinh lăng

Đinh lăng thường có tính mát, vị hơi ngọt; có tác dụng bồi bổ khí huyết, đả thông kinh mạch. Rễ đinh lăng có công dụng rất tốt trong việc điều trị gai khớp gối cũng như các bệnh lý về xương khớp khác như thoái hóa khớp gối; thoái hóa cột sống cổ, thoái hóa cột sống thắt lưng.

Để sử dụng đinh lăng làm bài thuốc trị gai khớp gối; nguyên liệu cần chuẩn bị là 30 gam rễ đinh lăng và 2 lít nước sạch. Rễ đinh lăng rửa sạch, cắt thành từng khúc nhỏ rồi sao vàng lên. Cho rễ đinh lăng đã sao vào ấm sắc cùng 2 lít nước sạch; sắc đến khi còn khoảng 1 lít thì có thể sử dụng. Một lít này để nguội chia ra uống dần trong ngày. Kiên trì uống để đạt được hiệu quả điều trị.

8. Kết luận

Gai khớp gối gây khó chịu và làm giảm chất lượng sống của người bệnh. Khớp gối là khớp lớn nhất trong cơ thể những đồng thời cũng là khớp dễ bị chấn thương vì phải chịu áp lực rất lớn. Khi chúng ta đi bộ, tải trọng lên đầu gối gấp 1,5 lần trọng lượng cơ thể. Và khi ngồi xổm, trọng lượng dồn lên đầu gối gấp khoảng 8 lần trọng lượng cơ thể. Chính vì thể, hãy luôn có một lối sống lành mạnh; duy trì những thói quen tốt để hạn chế thấp các nguy cơ mắc bệnh. Duy trì cân nặng khỏe mạnh thông qua chế độ ăn uống và tập thể dục điều độ. Sử dụng những thực phẩm lành mạnh, hạn chế các loại chất kích thích có hạn như rượu, bia, thuốc lá, … Hạn chế tối đa các hoạt động có tác động mạnh và lặp đi lặp lại gây căng thẳng đầu gối.

Xem thêm bài viết liên quan:

Thoái hóa khớp gối nên ăn gì và kiêng gì? [Ý kiến chuyên gia]

 

0/5 (0 Reviews)
Gai khớp gối là gì? Triệu chứng nguyên nhân và cách điều trị

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai.

Chuyển lên trên
AllEscort