Đau bàn chân là gì? Nguyên nhân và cách khắc phục tình trạng này

Bàn chân là nền tảng của vận động, gánh chịu trọng lượng của cơ thể khi đứng. Tuy nhiên chúng ta lại không quá để tâm đến khi chúng bị đau cho tới khi nó ảnh hưởng đến các sinh hoạt thường ngày. Tình trạng đau bàn chân không đe dọa tới tính mạng nhưng gây cản trở hoạt động bình thường. Để có phương pháp điều trị thích hợp cần phải hiểu rõ vấn đề, đau ở đâu, nguyên nhân gây ra và cách điều trị như thế nào. 

1. Tình trạng đau bàn chân là gì?

Bàn chân là một bộ phận phức tạp trong cơ thể bao gồm 26 xương gồm hai vòm bắt chéo, là nền tảng chuyển động của cơ thể. Tình trạng này báo hiệu một vấn đề với sự tương tác của các cấu trúc bên trong bàn chân hoặc sự tương tác bàn chân với tác nhân bên ngoài. Bàn chân chứa các cấu trúc xương và khớp, dây chằng, cơ, gân, dây thần kinh, mạch máu, da và mô mềm.

Bệnh của bất kỳ cấu trúc nào trong số này ở bàn chân có thể gây đau chân. Khi bị đau, cơ thể sẽ phản ứng bằng cách thay đổi cách di chuyển hoặc hoạt động để cố gắng giảm cơn đau. Sự bù đắp hoặc những thay đổi cơ sinh học này có thể ngăn cản chuyển động bình thường và gây thêm thương tích ở bàn chân và hoặc các bộ phận khác của cơ thể. Đau có thể xảy ra ở nhiều vị trí như: Ngón chân, Gan bàn chân, gót chân,….

 2. Nguyên nhân gây đau bàn chân

Có nhiều nguyên nhân gây đau bàn chân, có thể do bệnh lí hoặc do lối sống.

2.1. Viêm khớp đau bàn chân

Viêm khớp biểu hiện theo nhiều cách khác nhau. Thông thường, nó liên quan đến sự phân hủy sụn bảo vệ khớp để khớp di chuyển trơn tru và hấp thụ sốc khi có áp lực lên khớp trong quá trình đi bộ và các hoạt động khác. Nếu không có đủ sụn, xương cọ xát với nhau, dẫn đến đau, viêm và cứng. Các bệnh tự miễn dịch, hao mòn và nhiễm trùng là một số nguyên nhân gây ra bệnh viêm khớp. Viêm khớp có thể ảnh hưởng lên nhiều khớp trên cơ thể trong đó có khớp bàn chân.

"Viêm

2.2. Bunion

Bunion, hay còn gọi là valgus (góc cạnh bất thường của ngón chân cái), là sự nhô ra của xương hoặc mô xung quanh khớp. Tình trạng này, phổ biến hơn ở phụ nữ, đôi khi xảy ra trong các gia đình. Mang giày đế hẹp hoặc giày cao gót có thể dẫn đến sự phát triển của vòng kiềng. Bunion có thể trở nên đau đớn khi vết sưng to ra, xương thêm và một túi chứa đầy chất lỏng hình thành ở gốc ngón chân cái. Các triệu chứng là da đỏ và chai sạn dọc theo mép trong của ngón chân cái, vết sưng xương tại chỗ, đau khớp và lệch ngón chân cái về phía các ngón chân khác.

Bunion gây ra vết sưng xương tại chỗ đau khớp
Bunion gây ra vết sưng xương tại chỗ đau khớp

2.3. U dây thần kinh Morton

Tình trạng này, phổ biến hơn ở phụ nữ, liên quan đến sự tích tụ mô bunion trong các dây thần kinh chạy giữa các xương dài của bàn chân. Nguyên nhân chính xác của MN là không rõ; tuy nhiên, một số chuyên gia cho rằng vị trí bất thường của ngón chân, trọng lượng cơ thể dư thừa, bàn chân bẹt, mũi giày, ngón chân búa, giày chật hoặc cao gót và thực hiện các hoạt động có tác động mạnh có thể liên quan đến sự phát triển của tình trạng này.

Các dây thần kinh của ngón chân đi qua dưới một dải dây chằng chắc chắn giữ các xương lại với nhau trong bóng bàn chân. U thần kinh Morton thường phát triển nhất giữa ngón chân thứ ba và thứ tư. Các triệu chứng bao gồm ngứa ran ở không gian giữa các ngón chân bị ảnh hưởng, chuột rút ngón chân, đau nhói hoặc đau rát ở bóng bàn chân (và đôi khi cả ngón chân), đau tăng khi mang giày và nổi cục giữa các ngón chân giống như đá cuội. Đau cổ chân (đau bàn chân), nằm ở bàn chân phía sau các ngón chân, có thể do tổn thương dây thần kinh hoặc khớp ở khu vực đó, và thường u thần kinh morton là nguyên nhân gây ra cơn đau.

2.4. Viêm cân gang bàn chân

Là tình trạng viêm của dải mô dày trải dài qua phần dưới của bàn chân. Viêm cân gan bàn chân xảy ra khi cân gan chân bị phát triển quá mức hoặc sử dụng quá mức. Điều này gây đau gót chân và khiến việc đi lại trở nên khó khăn hơn. Tình trạng này thường ảnh hưởng đến những người chạy, nhảy hoặc đứng trong thời gian dài. Cơn đau tồi tệ nhất khi người bệnh bước ra khỏi giường đầu tiên vào buổi sáng.

Viêm cân gan bàn chân xảy ra ở cả nam và nữ; tuy nhiên, nó phổ biến hơn ở những người đàn ông năng động từ 40 đến 70 tuổi. Những người chạy đường dài và những người có vấn đề về vòm, tăng cân đột ngột hoặc gân Achilles căng cứng là những ứng cử viên cho bệnh viêm cân gan chân. Gân Achilles, kết nối cơ bắp chân với xương gót chân, là vị trí phổ biến nhất của tình trạng đứt hoặc viêm gân do hoạt động quá mức. 

Vị trí viêm cân gan bàn chân
Vị trí viêm cân gan bàn chân

 2.5. Ngón chân cái búa

Là một dị tật trong đó ngón chân bị vênh, khiến khớp giữa của ngón chân bị ảnh hưởng bị cong xuống. Thông thường ngón chân thứ hai bị ảnh hưởng, nhưng rối loạn cũng có thể xảy ra ở các ngón chân khác. Nguyên nhân phổ biến nhất của ngón chân búa là do đi giày dép quá hẹp, quá nhỏ hoặc cao quá chật. Ngón chân cái có nhiều khả năng ảnh hưởng đến phụ nữ hơn, nhưng nó cũng xảy ra ở trẻ em đi giày mà chúng đã phát triển quá mức. Mọi người nên tránh đi giày sai kích cỡ, đặc biệt là trẻ em trong giai đoạn phát triển nhanh, vì dây chằng và gân bị căng và ngắn lại. 

Tình trạng này có thể là bẩm sinh hoặc phát triển theo thời gian. Trong một số trường hợp hiếm hoi, tất cả các ngón chân đều bị ảnh hưởng. Điều này có thể do vấn đề với dây thần kinh hoặc tủy sống. Cuối ngón chân uốn cong xuống dưới thành dị tật như móng vuốt; một bắp thường hình thành trên đầu ngón chân, và một vết chai hình thành trên lòng bàn chân. Đi bộ hoặc đi giày có thể bị đau.

2.6. Loét bàn chân gây ra tình trạng đau bàn chân

Các vấn đề về bàn chân ở bệnh nhân tiểu đường chiếm tỷ lệ nhập viện nhiều hơn bất kỳ biến chứng lâu dài nào khác của bệnh tiểu đường. Loét bàn chân là một yếu tố dẫn đến cắt cụt chi quan trọng và có mặt ở hơn 80% các ca cắt cụt chi liên quan đến bệnh tiểu đường. Loét bàn chân do đái tháo đường được coi là hậu quả của bệnh lý thần kinh ngoại biên do đái tháo đường và bệnh mạch máu ngoại vi. 

2.7. Gãy xương do căng thẳng

Gãy xương do căng thẳng là một vết nứt chân tóc trong xương do lực tác động lên xương nhiều lần hoặc kéo dài. Gãy xương do căng thẳng thường xảy ra do hoạt động quá sức, như trong các môn thể thao có tác động mạnh như chạy cự ly và bóng rổ. Các vận động viên tham gia quần vợt, điền kinh, thể dục dụng cụ; bóng đá và bóng rổ có nguy cơ cao bị gãy xương do căng thẳng. 

Hầu hết gãy xương do căng thẳng xảy ra ở các xương chịu trọng lượng của bàn chân và cẳng chân; đặc biệt khi tần suất, thời gian và cường độ hoạt động tăng lên. Khi cơ bắp hoạt động quá sức, chúng sẽ truyền áp lực đến xương; có thể hình thành các vết nứt hoặc gãy xương nhỏ. Những người không tập thể dục cũng có thể bị gãy xương do căng thẳng. Nếu loãng xương hoặc một bệnh khác đã làm suy yếu xương; các hoạt động bình thường hàng ngày có thể dẫn đến gãy xương do căng thẳng.

Các vị trí phổ biến nhất của gãy xương do căng thẳng là xương cổ chân thứ hai và thứ ba. Gãy xương do căng thẳng cũng phổ biến ở gót chân, xương ngoài của cẳng chân (xương mác) và xương chậu ở đầu bàn chân giữa. Nghỉ ngơi là yếu tố quan trọng để phục hồi sau gãy xương do căng thẳng. 4,5

2.8. Bong gân mắt cá chân

Bong gân là tình trạng các dây chằng bao quanh khớp bị tổn thương. Dây chằng là những sợi cứng và dẻo để giữ xương lại với nhau. Bong gân xảy ra khi một khớp, chẳng hạn như mắt cá chân, bị ép vào một vị trí không tự nhiên. Ví dụ, trẹo mắt cá chân gây ra bong gân ở các dây chằng xung quanh mắt cá chân. Đau khớp hoặc cơ, sưng, cứng khớp và đổi màu da; đặc biệt là bầm tím, là các triệu chứng của bong gân.

2.9. Gãy xương

Nếu áp lực quá mức lên bất kỳ xương nào của bàn chân, nó sẽ bị tách hoặc gãy. Đôi khi xương gãy làm thủng da (gãy hở). Các triệu chứng của gãy xương bao gồm trật khớp, sưng tấy; bầm tím, chảy máu, cực kỳ đau, tê và ngứa ran, da bị gãy; hạn chế vận động và không thể cử động được chi.

Nguyên nhân gây gãy xương bàn chân bao gồm ngã từ độ cao, tai nạn xe cơ giới; tiếp xúc trực tiếp với một vật thể và lực lặp đi lặp lại có thể làm gãy bàn chân; mắt cá chân hoặc xương chày (ví dụ: chạy). Phần cuối cổ chân của ngón chân cái có hai xương tròn, nhỏ. Nếu bị gãy, những xương này có thể phải được phẫu thuật cắt bỏ.

3. Biến chứng bệnh đau bàn chân

Trong trường hợp không lưu ý tới các triêu chứng đau ở bàn chân dẫn tới không kịp thời điều trị hoặc không đáp ứng với các phương pháp điều trị hiện thời; bệnh sẽ trở nặng và xuất hiên các biến chứng như:

  • Áp xe chân.
  • Xuất hiện cục máu đông (huyết khối).
  • Sai lệch các chi.
  • Hoại tử thâm chí phải cắt cụt chi.
  • Đi lại khó khăn.
  • Nhiễm trùng huyết.
  • Biến dạng khớp.

Nếu không được điều trị các biến chứng như nhiễm khùng lan rộng hoặc hoại tử bàn chân có thể đe dọa tới tính mạng. Chính vì vậy không nên lơ là các triệu chứng đau ở bàn chân; người bệnh phải được thăm khám tại các trung tâm y tế với các bác sĩ chuyên môn để ngăn ngừa tiến triển bệnh.

4. Người bị đau bàn chân nên làm gì để giảm đau?

4.1. Dùng thuốc

Dùng các thuốc kháng viêm non-steroid (NSAIDs) như ibuprofen, aspirin, naproxen,…giúp giảm đau, giảm sưng tấy. Tuy nhiên những thuốc này chỉ giúp giảm triệu chứng tạm thời; ngoài ra nó còn có các tác dụng phụ trên đường tiêu hóa và trên tim mạch. Chính vì vậy phải tham khảo ý kiến của bác sĩ trước khi sử dụng, đặc biệt là sử dụng dài hạn.

Ngoài ra có thể cân nhắc dùng thuốc kháng viêm corticoid hỗ trợ quá trình viêm khớp cấp tính và giúp bệnh nhân ổn định.

4.2. Điều chỉnh cân nặng

Đôi chân là nơi chịu trọng lượng của cơ thể khi đứng, vì vậy béo phì thừa cân làm cho bệnh nghiêm trọng hơn. Trọng lượng cơ thể dư thừa cũng làm tăng tình trạng viêm; gây ra tình trạng đau đớn của các loại viêm khớp như viêm khớp dạng thấp, viêm khớp vẩy nến. Ngoài ra những người có trọng lượng cơ thể cao hơn được chẩn đoán mắc bệnh viêm khớp ở độ tuổi sớm hơn và viêm nặng hơn.

Việc điều chỉnh cân nặng giúp giảm áp lực lên bàn chân
Việc điều chỉnh cân nặng giúp giảm áp lực lên bàn chân

4.3. Dùng giày dép phù hợp

Khi bị đau bàn chân có các triệu chứng cứng, sưng, co rút, bunion,.. thì lựa chọn một đôi giày phù hợp giúp ích rất nhiều cho việc điều trị. Những người bị viêm xương khớp cổ chân có thể được hưởng lợi ích từ những đôi giày đế dày hơn bình thường với phần gót cong. Nghiên cứu cho thấy loại đế này giúp giảm áp lực dưới khớp cổ chân cái xuống 12% ở những người viêm khớp.

4.4. Sử dụng đá lạnh hoặc nhiệt

Mỗi liệu pháp có cách hoạt động khác nhau để giảm đau:

  • Liệu pháp lạnh làm co mạch máu ở các cơ xung quanh, làm giảm lưu lượng máu đến các khớp để giảm sưng viêm.
  • Liệu pháp nhiệt giúp thả lỏng các cơ để giảm co thắt và giảm cứng khớp.

Tùy vào tình trạng mà bệnh nhân có thể cân nhắc sử dụng cả đá và nhiệt.

"Phương

4.5. Điều chỉnh chế độ ăn uống

Những bệnh nhân bị viêm khớp cần có một chế độ ăn phù hợp. Nên tăng cường ăn các thực phẩm từ hạt, ngũ cốc; các loại thịt trắng như thịt cá, bổ sung nhiều rau xanh để thêm chất xơ. Bệnh nhân nên hạn chế ăn các loại đồ ăn nhanh, thịt đỏ, giảm các phụ gia như bột ngọt; đường, muối, và hạn chế uống rượu bia. Khi có một chế độ ăn lành mạnh và hơp lí thì tình trạng viêm sẽ được cải thiện rất nhiều.

5. Kết luận

Tình trạng đau bàn chân đôi khi bị phớt lờ vì chân thường hoạt động nhiều gây nhức mỏi; tuy nhiên tình trạng này đôi khi là triệu chứng của nhiều căn bệnh tiềm ẩn nguy hiểm khác và có thể dẫn đến các biến chứng đáng tiếc. Mong rằng bài viết trên đã cung cấp đầy đủ thông tin về tình trạng này qua đó giúp mọi người nhận biết triệu chứng và nắm rõ các biện pháp cải thiện tình trạng bệnh.

Xem thêm bài viết liên quan:

Những nguyên nhân gây đau nhức xương khớp và cách điều trị bệnh hiệu quả

Đau khớp ngón tay cái: Nguyên nhân, triệu chứng, cách điều trị

0/5 (0 Reviews)
Đau bàn chân là gì? Nguyên nhân và cách khắc phục tình trạng này

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai.

Chuyển lên trên
AllEscort