Cứng khớp gối là gì? Nguyên nhân và cách điều trị

Cứng khớp gối là gì? Nguyên nhân và cach điều trị

Cứng khớp gối là tình trạng bị căng cứng, không thể cử động ở một hoặc cả hai bên đầu gối. Đầu gối bị cứng có thể do chấn thương, các vấn đề về cơ học hoặc các tác nhân gây căng thẳng đầu gối khác gây ra, ví dụ như cân nặng. Cứng khớp gối là một triệu chứng được ghi nhận rất phổ biến ở người cao tuổi và những người hoạt động thể chất nhiều. Trong bài viết này, hãy cùng tìm hiểu về các nguyên nhân gây ra cứng khớp gối thường gặp cũng như các biện pháp để phòng ngừa và điều trị triệu chứng này hiệu quả nhất nhé!

1. Khớp gối cấu tạo như thế nào?

Khớp gối là khớp lớn nhất và phức tạp nhất trên cơ thể; nó chịu toàn bộ tải trọng của cơ thể và rất dễ bị tổn thương khi tác động bởi lực. Khớp gối được cấu tạo từ ba xương cơ bản là xương ống chân; xương đùi và xương bánh chè.

Các đầu của ba xương tạo thành khớp gối được bao phủ bởi sụn khớp; dịch khớp để bảo vệ và làm đệm cho xương khi gập và duỗi thẳng đầu gối. Sụn khớp trơn và có tính chất đàn hồi rất tốt; nó có vai trò bôi trơn khi khớp cử động và giảm áp lực lên khớp khi hoạt động nhanh và mạnh. Ở người trưởng thành, sụn không có mạch máu; các tế bào sụn chủ yếu lấy chất dinh dưỡng từ dịch khớp. Khi các khớp vận động, chất dinh dưỡng được cung cấp cho sụn; khi các khớp ít vận động, quá trình cung cấp dinh dưỡng này cũng bị hạn chế.

Ngoài ra, một số xương nhỏ xung quanh chạy dọc theo xương ống chân cũng góp phần cấu tạo nên đầu gối. Hệ thống các dây chằng và gân tại khớp gối giúp nối các xương lại và giúp chúng ổn định; không bị xô lệch khỏi vị trí, nhất là khi khớp gối hoạt động nhiều; các xương và sụn dễ bị lệch đi nếu dây chằng hoạt động không tốt. Hệ thống bốn dây chằng tại đầu gối hoạt động cùng nhau giúp kiểm soát sự ổn định của đầu gối.

Cấu tạo khớp gối
Cấu tạo khớp gối

2. Cứng khớp gối là gì?

Việc bị tổn thương một hay một bài cơ quan tại khớp gối hoàn toàn có thể dẫn đến tình trạng cứng khớp gối với những biểu hiện bệnh khác nhau. Cứng khớp gối là tình trạng một hoặc cả hai bên khớp gối bị cứng và khó khăn trong việc cử động hoặc không thực hiện được các cử động tại đầu gối như co; duỗi đầu gối hay bước đi. Một số trường hợp có đi kèm với tình trạng tê bắp chân.

3. Nguyên nhân gây cứng khớp gối

Có rất nhiều nguyên nhân khác nhau có thể gây ra tình trạng cứng khớp gối. Nguyên nhân có thể do xương khớp, do dây chằng; các bệnh lý tại khớp hay các bệnh khác. Cùng tìm hiểu các nguyên nhân phổ biến gây ra cứng khớp gối dưới đây nhé:

3.1. Chấn thương dây chằng

Tổn thương dây chằng có thể do chấn thương va đập hoặc do tăng áp lực đầu gối. Những chấn thương này thường xảy ra ở những người hoạt động mạnh hoặc khi chơi thể thao (tennis; bóng đá, bóng chuyển, chạy bộ, …). Tổn thương mà ta có thể gặp phải như bong gân, rách hoặc đứt dây chằng đầu gối. Những tổn thương này gây ra đau khớp gối; sưng tại khớp gối, cứng khớp gối, …

3.2. Chấn thương sụn chêm

Các sụn chêm là hai mảnh sụn hình chữ C nằm bên trong khớp gối. Vai trò của chúng là hoạt động như một tấm đệm; hoặc bộ giảm xóc giữa các xương tác động lên khớp. Một người bị chấn thương sụn chêm có thể do bị tác động hoặc di chuyển khớp gối đột ngột. Tổn thương sụn chêm thường xảy ra cùng với một chấn thương khác ở đầu gối; đặc biệt là khi có mất kì chuyển động mạnh nào; vặn mình hay một cú đánh trực tiếp chẳng hạn như một cú xoạc bóng.

Điều này rất dễ xảy ra khi chơi thể thao hoặc hoạt động thể chất nặng; hay có khi chỉ đơn giản như đứng dậy nhanh quá từ tư thế đang ngồi hoặc chấn thương khi đi cầu thang. Không những thế, sụn chêm cũng dễ bị thoái hóa theo tuổi tác. Người càng cao tuổi thì sụn chêm của họ sẽ càng dễ bị rách hơn. Ngay khi sụn chêm bị rách, ta có thể nghe được âm thanh trong khớp gối; khi đó đầu gối sẽ bắt đầu cảm thấy cứng. Trong nhiều trường hợp, mọi người vẫn có thể đi lại nhưng sẽ cảm thấy khó khăn hơn và gặp các triệu chứng như: đau đớn, sưng tấy tại khớp.

Sụn chêm bình thường và khi bị rách
Sụn chêm bình thường và khi bị rách

3.3. Bệnh xơ hóa khớp

Bệnh xơ hóa khớp xảy ra khi hình thành quá nhiều mô sẹo xung quanh khớp gối. Không hiếm những người gặp phải tình trạng xơ hóa khớp sau những cuộc phẫu thuật đầu gối như thay khớp gối hoặc phẫu thuật do chấn thương dây chằng chéo trước.

Trên thực tế, có khoảng 6% những người được thay khớp gối bị xơ hóa khớp. Bên cạnh tình trạng cứng khớp gối; một số triệu chứng bổ sung của bệnh xơ hóa khớp bao gồm: tình trạng đau đầu gối trở nên trầm trọng hơn; sưng và ấm quanh đầu gối, biến dạng khớp gối, khi đi lại đầu gối bị cong, …

3.4. Viêm khớp dạng thấp

Viêm khớp dạng thấp là kết quả của tình trạng tự miễn dịch khiến cơ thể tự tấn công các mô của chính mình. Viêm khớp dạng thấp thường xuất hiện đối xứng ở hai bên cơ thể. Những người bị viêm khớp dạng thấp đôi khi bị sưng màng hoạt dịch khiến đầu gối bị cứng và đau.

3.5. Thoái hóa khớp

Thoái hóa khớp xảy ra do sự hao mòn sụn tại các khớp xương. Khi sụn khớp bị thoái hóa; nó khiến các đầu xương cọ xát trực tiếp vào nhau. Sự cọ xát này làm tăng sinh các xương mới ở đầu xương; chúng gây đau và cứng khớp. Theo một nghiên cứu năm 2013, thoái hóa khớp gối phổ biến hơn ở những người có tuổi từ 55 đến 64 tuổi.

3.6. Cứng khớp gối sau phẫu thuật

Một số loại phẫu thuật đầu gối phổ biến nhất là: nội soi khớp gối; phẫu thuật dây chằng đầu gối, phẫu thuật cắt xương, phẫu thuật thay khớp gối, … Một số trường hợp cứng khớp gối là hiện tượng bình thường sau phẫu thuật và có thể cải thiện được nếu chăm sóc thích hợp. Điều quan trọng là bạn phải thực hiện các bước phù hợp để hồi phục hoàn toàn và ngăn chặn tình trạng căng tức đầu gối sau khi phẫu thuật. Sau phẫu thuật một vài tuần bạn có thể thực hiện các hoạt động cơ bản bình thường. Có thể mất đến ba đến sáu tháng để bạn có thể trở lại làm việc và hoạt động thể chất. Khả năng hồi phục tùy thuộc vào cơ địa mỗi người.

Cố định khớp gối sau phẫu thuật
Cố định khớp gối sau phẫu thuật

3.7. Các nguyên nhân khác

Các nguyên nhân khác có thể liên quan đến lối sống hoặc thói quen vận động. Nếu tập thể dục quá sức, các cơ bắp làm việc quá nhiều mà không được điều hòa và kéo giãn cơ phù hợp có thể trở nên căng và yếu. Điều này cũng làm cho các bộ phận khác của chân, bao gồm cả đầu gối cảm thấy cứng.

Tập thể dục quá sức mà không giãn cơ có thể gây ra cứng khớp gối nhưng ít vận động cũng có thể dẫn đến tình trạng này. Trong một số trường hợp như bay một chuyến bay dài hay phải ngồi bàn làm việc liên tục nhiều giờ có thể dẫn đến cứng khớp gối.

4. Điều trị bệnh cứng khớp gối

4.1. Điều trị cứng khớp gối tại nhà

Điều trị chứng đau khớp gối thường bắt đầu bằng những thay đổi lối sống. Một hướng dẫn thường được sử dụng để điều trị chứng cứng và sưng khớp gối:

  • Nghỉ ngơi: Hạn chế việc tác động lực lớn lên đầu gối hoặc để đầu gối nghỉ ngơi càng nhiều càng tốt. Trong một vài trường hợp, bác sĩ có thể đề nghị bạn đi nạng.
  • Chườm đá: Bạn có thể bọc đá qua một lớp vải và chườm lên đầu gối hoặc ngâm chân vào nước đá khoảng 15 phút để giảm sưng tấy.
  • Cố định đầu gối: Bảo vệ đầu gối của bạn khỏi những cử động không cần thiết bằng cách sử dụng băng quấn đầu gối hoặc nẹp bảo vệ. Cách này cũng có tác dụng giảm sưng tấy tại đầu gối.
  • Nâng cao đầu gối: Khi nằm có thể kê cao đầu gối hơn tim cũng có thể giúp cho bạn giảm sưng và bầm tím đầu gối.

Nếu bạn thấy mình ít vận động trong nhiều giờ trong ngày; hoặc bạn đang ngồi làm việc quá lâu thì hãy đứng dậy đi lại, vận động để bôi trơn khớp gối. Vận động giúp cung cấp chất dinh dưỡng cho sụn khớp, giúp không bị khô khớp gối và cứng khớp khi thay đổi tư thế đột ngột.

Băng quấn bảo vệ khớp gối
Băng quấn bảo vệ khớp gối

4.2. Điều trị với bác sĩ

Nếu tình trạng cứng khớp gối kéo dài và các phương pháp điều trị tại nhà không còn hiệu quả, bạn nên đến gặp bác sĩ chuyên khoa. Khi xác định chính xác được nguyên nhân, bạn có thể được bác sĩ chỉ định một hoặc một số phương pháp điều trị sau:

Vật lý trị liệu: Sau những chấn thương đầu gối hoặc sau phẫu thuật; bác sĩ sẽ đề nghị bạn tập vật lý trị liệu để phục hồi chức năng khớp gối; lấy lại sức mạnh và sự ổn định cho khớp gối của bạn.

Dùng các công cụ hỗ trợ như nẹp hay nạng: Sử dụng nẹp đầu gối giúp cố định và giảm lực tác động trực tiếp lên khớp gối. Khi sử dụng nẹp, bạn cần lưu ý chọn nẹp được bác sĩ khuyên dùng hoặc một chiếc nẹp vừa với khớp gối của bạn.

Dùng thuốc: Cứng khớp gối bạn có thể gặp các tình trạng đau hoặc sưng viêm tại đầu gối. Khi cơn đau khó chịu, bác sĩ có thể kê thuốc giảm đau hoặc nếu thấy có dấu hiệu viêm, sưng tấy.

Phẫu thuật: Phương pháp điều trị trên không có hiệu quả; hoặc các chấn thương cần can thiệp y tế khẩn cấp, bạn sẽ được chỉ định phẫu thuật khớp gối. Chấn thương điển hình cần phẫu thuật là gãy xương; rách dây chằng đầu gối, rách sụn, …

4.3. Các bài tập thể dục và kéo giãn cơ

Một số trường hợp, những người bị cứng khớp gối nên tránh tập thể dục. Điển hình là sau phẫu thuật và sau các chấn thương khớp gối liên quan; đầu gối cần thời gian để hồi phục. Trong trường hợp khác, cứng khớp gối xảy ra do lâu không hoạt động hoặc do các bệnh như viêm khớp hay thoái hóa khớp thì việc tập các bài thể dục phù hợp có nhiều lợi ích đối với người bệnh hơn. Một số bài tập dưới đây bạn có thể áp dụng:

  • Bài tập tăng cường sức mạnh: Các cơ bắp xung quanh đầu gối có vai trò cùng với khớp gối nâng đỡ cơ thể; cơ giúp giảm bớt tình trạng căng tức ở vùng đầu gối.
  • Các bài tập về phạm vi chuyển động của khớp: Các bài tập kéo căng đầu gối hay xoay khớp gối, bài tập yoga giúp giữ cho khớp chuyển động linh hoạt, giảm độ cứng.
  • Các bài tập aerobic: Làm tăng nhịp tim và nâng cao quá trình đốt cháy năng lượng có thể giúp người bệnh giảm cân và duy trì một cân nặng hợp lý, giúp giảm áp lực đáng kể lên đầu gối.
  • Các bài tập thăng bằng: Giúp tăng cường sức mạnh cho các cơ xung quanh đầu gối đồng thời giảm nguy cơ té ngã làm tổn thương khớp nghiêm trọng hơn.

Trước khi tập các bài tập, đừng quên những bước khởi động làm ấm cơ thể, kéo giãn sơ bộ các cơ; giúp cơ thể tập quen dần với cường độ bài tập và không làm tình trạng cứng khớp của bạn trầm trọng hơn (khi tác động lực đột ngột lên khớp gối).

5. Phòng ngừa bệnh cứng khớp gối

5.1. Tập thể dục

Tập thể dục giúp bạn có một sức khỏe ổn định, một cơ thể dẻo dai và một hệ miễn dịch chắc chắn. Các bài tập thể dục đã được nêu ở trên sẽ giúp cải thiện tình trạng cứng khớp gối của bạn. Tuy nhiên, đừng để đến khi bị bệnh rồi mới tìm cách chữa trị. Đặc biệt với việc tập thể dục, hãy bắt đầu tập thể dục sớm nhất có thể; duy trì một chế độ tập điều độ, thường xuyên, và duy trì thói quen tốt này đến suốt đời. Không chỉ đối với cứng khớp gối; việc tập thể dục còn có lợi cho hầu hết các bệnh về xương khớp, tim mạch khác.

Chọn cho mình một bài tập vừa sức, thời gian đầu có thể tập cùng người hướng dẫn để đảm bảo bạn tập đúng và chính xác các động tác. Hạn chế các trường hợp tập sai động tác; tập quá sức gây hại cho sức khỏe của chính bạn.

5.2. Duy trì cân nặng hợp lý

Khớp gối là khớp chịu áp lực của toàn bộ trọng lượng cơ thể. Khi cân nặng của bạn tăng lên quá mức, đầu gối phải chịu một lực lớn hơn nhiều lần. Điều đó làm cho đầu gối bạn dễ bị thoái hóa hơn; tình trạng cứng khớp sẽ xảy ra sớm hơn và tình trạng sẽ trầm trọng hơn nếu bạn không giảm cân.

5.3. Nghỉ ngơi hợp lý

Việc phải làm việc nhiều giờ đồng hồ mà không nghỉ ngơi hay vận động chân tay là một điều ta có thể thường thấy trong cuộc sống hiện nay. Nhưng điều đó không tốt cho xương khớp của bạn; bạn sẽ rất dễ bị cứng khớp nếu không cử động khớp gối một khoảng thời gian dài. Hãy dành ra khoảng 10 phút nghỉ ngơi hay vận động sau một giờ làm việc căng thẳng.

6. Kết luận

Cứng khớp gối là một vấn đề khá phổ biến và ngày càng có xu hướng trẻ hóa đối tượng bị bệnh. Hơn hết, nó đặc biệt phổ biến ở những người hoạt động thể chất nhiều và những người lớn tuổi. Tuy vậy, bạn có thể thực hiện các bài tập cũng như có một chế độ ăn uống lành mạnh để hỗ trợ điều trị và ngăn ngừa bệnh tái phát.

Chấn thương đầu gối và các bệnh viêm khớp gối là những nguyên nhân phổ biến nhất gây ra cứng khớp gối. Trong nhiều trường hợp, nghỉ ngơi, chườm đá và dùng thuốc giảm đau thông thường có thể giúp giảm bớt tình trạng cứng khớp gối và các triệu chứng liên quan. Tuy nhiên, khi gặp các vấn đề về chấn thương đầu gối và có những triệu chứng khác như đau dữ dội hoặc bị sưng tấy đi kèm tình trạng cứng khớp gối; bạn nên tìm đến các bác sĩ chuyên khoa để có thể điều trị và có kế hoạch hồi phục phù hợp nhất.

Xem thêm bài viết liên quan:

Đau khớp gối ở người trẻ tuổi: Nguyên nhân và cách điều trị

Đau khớp gối ở người già: Nguyên nhân và cách điều trị

0/5 (0 Reviews)
Cứng khớp gối là gì? Nguyên nhân và cách điều trị

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai.

Chuyển lên trên
AllEscort